132 GEOLOGISCHE GISSINGEN. 



en Bonten Zandsteen) moge de beantwoording dezer vraag minder aan 

 praktische nuttigheid verbonden zijn, ten opzichte der steenkolenvor- 

 ming verandert dit gezichtspunt zeer zeker aanmerkelijk. 



Is deze steenkolenvorming op bereikbare diepte op onze grens aan- 

 wezig, bevat zij bovendien eene voor ontginning vatbare hoeveelheid 

 der kostbare stof, het zwarte erts , waaruit het leven der moderne maat- 

 schappij zijn energie put ? Voorzeker ! het bevestigend antwoord op deze 

 vraag zou tevens den aanvang beteekenen van een nieuwen tijd , een 

 tijd van ongekenden materiëelen bloei , van ongekenden vooruitgang 

 eener kwalijk bedeelde streek. 



Welnu, aan de beantwoording dier vraag zijn de volgende regelen 

 gewijd. Men versta mij wel. Niet, dat ik gereed sta een voldingend 

 ja of neen uit te brengen ; ik stel mij alleen voor , de mogelijkheid van 

 zulk een ja of neen te toetsen aan de gegevens, die ons daartoe ten 

 dienste staan. Ik wil trachten tot het stellen van mogelijkheden te ko- 

 men aangaande de gesteldheid van den ondergrond in de oostelijke 

 grens van 't Zutfensche en Twenthe , om daaruit aanleiding te vinden 

 tot het beantwoorden eener hoogst gewichtige vraag, t. w. deze : Is er 

 op bereikbare diepte steenkool aanwezig in den ondergrond van Win- 

 terswijk en omstreken ? Zou men alzoo , in plaats van 't opschrift aan 

 't hoofd dezes gesteld , willen geplaatst zien : Onderzoek naar de mogelijk- 

 heid van 't vinden van steenkool op bereikbare diepte , op de oostelijke 

 grenzen van 't Graafschap en Twenthe , mij is het wel , doch men ge- 

 lieve daarbij in 't oog te houden, dat het eigenlijke doel dezer rege- 

 len minder omvattend, minder zeggend is, zoodat ik uit dien hoofde 

 aan mijne "geologische gissingen enz." de voorkeur geef. Slechts in 

 algemeene trekken wensch ik dit onderwerp te behandelen , in bijzon- 

 derheden te treden ligt buiten mijn bestek , boven mijne kracht. 



Bergbouw is een bedrijf, in Nederland — altoos met uitzondering van 

 Limburg — niet dan bij name bekend. Noch edele , noch onedele metalen 

 worden uit dezen bodem opgedolven. Wij verkrijgen ze van elders, evenzeer 

 als de thans onmisbaar geworden steenkool. Van daar, dat zelfs de wijze 

 van gewinning den meesten eene geheel onbekende zaak is, eene zaak, waar- 

 van zij zich de vreemdste en ongerijmdste voorstellingen vormen. Aan 

 't begrip delfstof verbindt men in zijne gedachte als een onmisbaar neven- 

 begrip een bergachtig landschap. In het vlakke Nederland naar mine- 



