140 GEOLOGISCHE GISSINGEN, 



van 't Alleghanygebergte ons een voorbeeld oplevert. Dit neemt even- 

 wel niet weg, dat zulk een kom door later gevormde bezinksels 

 weder kan opgevuld worden. Insgelijks kunnen er ook zeer goed bek- 

 kens voorkomen, die geen steenkool bevatten, waarvan het Maintzer 

 en het Parijzer bekken kunnen getuigen. Tevens kan de Mulde een 

 min of meer rondachtigen vorm hebben, die geheel of nagenoeg ge- 

 heel gesloten is door opstaande randen. 



Het gedeelte van Westfalen , dat wij thans op het oog hebben , is 

 eene Mulde of kom. Gaan wij de gesteldheid van dit bekken , de kom 

 van Munster, in breede trekken na. 



Een blik op von dechens geologische kaart leert ons terstond , dat de 

 zuidrand van de kom wordt gevormd door een der oudste vormingen — zie 

 de constante reeks — t. w. door de Devonische formatie , die zich uit- 

 strekt van den Main tot aan de Ruhr , rechts van den Rijn , — van de 

 Nahe tot de Ahr , links van dien vloed en de kern vormt van den Tau- 

 nus , 't Westerwald , het Rothhaargebergte , den Hundsrück en den Eifel. 

 Op de hoogte van Düsseldorf eindigende, grenst hieraan onmiddellijk 

 de steenkolen-formatie en hieraan achtereenvolgens de kolenkalksteen , 

 de looze kolenzandsteen en de produktieve steenkoolvorming. Deze 

 laatste strekt zich evenwel niet verder uit dan tot het midden der 

 Ruhr; geheel het oostelijk deel wordt door het onproduktieve gebergte 

 ingenomen. Daarop volgt — steeds van 't zuiden naar 't noorden 

 gaande — de krijtvorming , waaronder de steenkoolvormingen met 

 eene flauwe helling van het zuiden naar het noorden heenschieten. 

 De steenkolenvorming kenmerkt zich hier door geweldig diepe plooien 

 ol golvingen; de strekking is van 't westen naar 't oosten, het vallen 

 noordwaarts. Deze twee geologische termen eischen eenige verklaring. 



Wanneer de horizontale ligging eener laag in eene hellende is ver- 

 anderd, wordt de grootte dier helling bepaald door den hoek, dien 

 de snijding van 't horizontale vlak met de bewuste laag vormt. De 

 ribbe, onder welke de genoemde vlakken aan elkander grenzen, is na- 

 tuurlijk naar zekere hemelstreek gericht ; genoemde richting wordt 

 met den geognostischen naam strekking bestempeld. De loodlijn uit 

 een willekeurig punt dezer strekkingslijn in het genoemde horizontale 

 vlak op de snijdingsribbe getrokken , is eveneens naar zekere hemel- 

 streek gekeerd en bepaalt het vallen der laag. Bij 't vallen komt dus 

 tevens de hoek voor, dien de besproken laag maakt met het horizon- 

 tale vlak. Men spreekt dus van vallen onder een hoek van b. v. 10 



