GEOLOGISCHE GISSINGEN. 143 



Witte Jura bij Alstede , Lias bij Ochtrup en Rheine (dus meer aan 

 den noordrand,) daarentegen de nog oudere Keuper dicht bij Odink 

 en bij Alstede , terwijl het zeker is , dat dezelfde formatie reeds op 

 betrekkelijk geringe diepte onder de oppervlakte voorkomt , in de buurt- 

 schap Ratum onder Winterswijk, alwaar men van 70 tot 280 meter 

 in deze vorming is doorgedrongen zonder het eind er van bereikt 

 te hebben. 



Uit het voorgaande blijkt nu , dat , voor zoo verre de Wealden en Keuper- 

 formatie betreft, de kom van Munster ook in het noord-westen gesloten 

 is. Zulks was ook het geval in 't Teutoburgerwald , dus aan den noord- 

 rand en aan den oostrand, evenwel niet aan den zuidrand , alwaar het krijt 

 onmiddellijk rust op de steenkolenformatie , zoodat hier genoemde me- 

 zozoïsche vormingen ontbreken. Het midden der kom wordt ingeno- 

 men door uitgestrekte krijtterreinen , voornamelijk van de Senonische 

 afdeeling , verder door Diluvium en Alluvium. Het diluvium strekt tevens 

 tot eene min of meer dikke deklaag voor de daaronder verscholen 

 krijtgronden. 



Wanneer wij nu in aanmerking nemen dat de helling der krijtlagen 

 (Planer) aan den zuidrand naar 't noorden is gericht , in 't oosten west- 

 waarts , in 't n. o. zuidwestwaarts (zie achterstaande tabel) en in 't noord- 

 westen naar 't zuiden en zuidoosten , dan komen wij tot het besluit , 

 dat deze alle door een zelfde oorzaak uit de oorspronkelijke ligging 

 zijn gerukt, even als zulks voor een gesloten kom behoort. Evenwel 

 is niet te vergeten , dat , behalve ééne algemeene , voor de verschillende 

 lokaliteiten nog bijzondere opheffingen hebben plaats gehad in verschil- 

 lende richtingen , die onregelmatigheden in het vallen en strekken heb- 

 ben veroorzaakt, gelijk b. v. het oostwaarts hellen der Wealden bij 

 Stadtlohu , het verschillend hellen der Gaultlagen bij Bentheim en bij 

 Stadtlohn, enz. De bovenste krij tvorming , het Senonisch krijt , dat het 

 midden der kom inneemt , ligt genoegzaam waterpas , waaruit blijkt 

 da na den tijd, dat deze vorming zich in den boezem afzette, geene 

 ft/wvormige opheffingen meer hebben plaats gehad. De onderste Seno- 

 nische lagen hebben echter meer den invloed eener schommeling van 

 de aardschors ondervonden ; opmerkelijk is het hierbij dat van af Hal- 

 tern zich weder eene noordelijke helling laat waarnemen , zoodat deze 

 lagen betrekkelijk concordant zich verhouden tot de nog zuidelijker 

 gelegen Turonische vorming. 



Na deze noodzakelijke voorafgaande beschouwingen over den alge- 



