GEOLOGISCHE GISSINGEN. 145 



nieenen toestand der kom, willen wij meer rechtstreeks overgaan tot 

 de beantwoording der vraag: tot hoe ver strekken zich in de diepte 

 de steenkolen-lagen uit, die in het Ruhrbekken noordwaarts weg- 

 schieten onder het krijt? Vooraf zij opgemerkt, dat het niet saamval- 

 len der krijt- en steenkolenformatie , t. w. het zoogenaamde discor- 

 deeren of niet-parallellisme er op wijst, dat wij hier geenszins te 

 doen hebben met eene eenvoudige Mulde. Het strijken der koolla- 

 gen komt niet overeen met het beloop der grens tegen het krijt. 



Zoo als reeds is gezegd geworden , vindt men in 't Noorden der 

 kom , bij Ibbenbüren , de steenkoolformatie weder terug. Hangt even- 

 wel deze noordervleugel met den zuidervleugel samen? Zulks is niet 

 zeker, maar toch hoogstwaarschijnlijk. ' Hoogstwaarschijnlijk vooral 

 dewijl in de laatste jaren door tallooze boringen meer en meer het 

 aanwezen van kolen naar 't noorden , dus naar 't midden der kom , 

 is geconstateerd. Te Recklinghausen bijv. worden kolen van uitste- 

 kende kwaliteit en in overvloed gewonnen. In de Essener Zeitung (17 Dec. 

 1874) wordt vermeld , dat ook te Datteln , ten n. o. van Recklinghausen in 

 de nabijheid der Lippe gelegen , op de diepte van circa 400 Meters 

 eene steenkoolbedding is aangeboord. Het onderzoek naar dit erts wordt 

 aan deze zijde der Lippe op onderscheidene plaatsen krachtig voort- 

 gezet. Ook de tegenovergestelde helling, die aan den noordvleugel 

 zuidelijk , aan den zuidvleugel noordelijk is gericht , geeft aan de on- 

 derstelling geen onbelangrijken steun. Eene andere omstandigheid 

 evenwel schijnt weder tegen dit vermoeden in te druischen, n. 1. deze, 

 dat te Ibbenbüren de steenkolenlagen palen tegen de dias-, trias- en 

 jura-vormingen , welke in 't Ruhrbekken totaal ontbreken, daar hiel- 

 de krijtvorming onmiddellijk op de kolen-formatie [rust. Deze beden- 

 king wordt echter opgeheven , indien wij ons den onderaardschen sa- 

 menhang voorstellen, als in fig. 8, zijnde eene schematische doorsnede 

 van Ibbenbüren naar Dortmund, dus van 't noorden naar 't zuiden, 

 is aangeduid. De horizontale projectie eener geologische kaart doet ons 

 zien , dat wij op dien tocht achtereenvolgens ontmoeten : a , steenkool- 

 vorming; b, dias; c, trias; c?, jura; e, krijt; ƒ, tertiair; g, diluvium; 

 // , krijt; i, steenkoolvorming. In deze schematische doorsnede loopen 

 de dias- , trias- , en jura-lagen ergens in 't midden der kom dood , 



1 Carl vogt is ook van deze meerling ; zie diens Lehrluclt der Geol. und Petrefac- 

 tenh T. bl. 320. 



10 



