GEOLOGISCHE GISSINGEN. 147 



kom ? Is zij , t. w. de steenkolenvorming , ook daar aanwezig , of wordt 

 zij reeds vroeger afgebroken? Ik kan mij voorstellen dat die der Ruhr 

 slechts in oostelijke richting zich uitstrekt — hoe ver is ons hier 

 onverschillig; — ik kan mij evenwel ook voorstellen, dat zij zich als 

 't ware ombuigt en aansluit aan de Ibbenburensche lagen. Is dan de 

 geheele kom van Munster een geheele schotel, dan zal dit oostelijk 

 o-edeelte een halven voorstellen. Denken wij ons van dien halven 

 schotel het bovenste, noordelijk en oostelijk gedeelte weggebroken, 

 daar in het n. o. gedeelte der kom de steenkolenformatie niet op 

 gelijk niveau als aan den zuidrand wordt aangetroffen. Over dien 

 gebroken rand heen worde de schotel met vierde gedeelten Dias , Trias 

 en Jura overdekt, daarna door vlakke, halve schotels jongere for- 

 maties, dan hebben wij eene voorstelling van wat de toestand zou 

 hunnen zijn. Het spreekt van zelf, dat ook andere mogelijkheden even 

 goed zouden kunnen worden aangenomen. B. v. midden onder de kom 

 kan de kolenformatie zijn afgebroken en tusschen de beide stukken 

 van 't kolengebergte kan de oudere devonische vorming , die ten zuiden 

 der Ruhr aan den dag komt, weder meer naar boven komen. 



Wij hebben ons evenwel reeds te lang bezig gehouden met de gesteld- 

 heid van de oostelijke helft der kom. Gaan wij thans na hoedanig 

 deze is, of waarschijnlijk is, of kan zijn aan de tegengestelde zijde. 



Dat de halve schotels van zoo even daarom volstrekt geen heele 

 behoeven te worden, spreekt wel van zelf. Ten opzichte der krijtfor- 

 matie hebben wij evenwel reeds aangetoond, dat de kom tegen het noord- 

 westen gesloten is. Hoedanig de gesteldheid meer zuidelijk, alzoo in 

 het westen der kom is , is geheel onbekend ' ; bovendien hebben wij voor 

 ons oogmerk deze kennis minder noodig , zoodat wij hierover dan ook 

 geheel het stilzwijgen bewaren. Tevens hebben wij er op gewezen , dat 

 op , binnen en even buiten de Nederlandsche grens een rug van oudere mezo- 

 zoïsche vormingen aanwezig is , 't zij aan den dag komende , 't zij op 

 geringe diepte onder tertiair en düuvium verborgen. Het zijn de heu- 

 veltoppen der wealden en keuperformatie ; wat deze vorming betreft 



1 Volgens staking in diens Bodem van Nederland zon de ondergrond der stad 

 Wezel uit den mergel van Koesfeld bestaan , zoodat zulks op cene sluiting ook te dezer 

 pi aal se duidt. 



