156 EEN TMLLINGSPROEF. 



fixeerde. Na eenige oogenblikken sloeg het halftwec , en terstond 

 daarop vernamen wij diep onder ons de eerste nog zwakkere slagen 

 der drie klokken. 



Geen halve minuut daarna gevoelden wij allen (ook onze cicerone) 

 de heen- en weergangen van onze hooge verblijfplaats. Wij zagen 

 elkaar aan en deelden onze gewaarwording aan elkaar mede , niet 

 weinio- verrast door de duidelijkheid waarmede de beweging te voelen 

 was. Het viel gemakkelijk op te merken , dat deze slechts in zekere 

 richting plaats greep, dezelfde waarin bij onderzoek de klokken bleken 

 te slingeren , n. 1. van het noorden naar het zuiden. Door wijdbeens 

 te gaan staan , met het gelaat west- of oostwaarts , gevoelde men 

 de beweging zeer duidelijk. Maakte men in deze houding rechts- of 

 linksom , dan bespeurde men bijna niets daarvan. Wat mij verwon- 

 derde was echter het groote aantal der trillingen, daar ik slechts een 

 langzame wiegeling verwacht had. Ik telde toch (zooals ik zeide , ruw 

 bepaald) gemiddeld 140 bewegingen in de minuut, of 70 heen- en 

 weergangen. Maar bovendien trof mij 'een periodiek toe- en afnemen 

 van de sterkte of wijdte dier trillingen. De periode was niet altijd 

 even lang , ten minste de metingen vielen nog al ongelijk uit , maar 

 zij bestond onbetwistbaar. Op de zwakste oogenblikken bleven een 

 of twee trillingen soms geheel weg. Gemiddeld schenen die perioden 

 uit 9 a 10 heen- en weergangen te bestaan. 



Ook trachtte ik op de zooeven vermelde wijze de beweging te zien , 

 maar dit gelukte niet zeer goed. Onder gunstiger omstandigheden 

 twijfel ik echter niet aan de mogelijkheid , daargelaten dat ik mijn 

 vroegere zegslieden volkomen gaarne geloof, die beweerden de trillin- 

 gen aldus gezien te hebben. 



Mij schoot nog een zestal minuten over om snel af te dalen en de 

 slingeringen der klokken te tellen. Deze hangen in zware balkge- 

 stellen, die vrij van het muurwerk van verdieping tot verdieping 

 afdalen en op het gewelf van den toren , iets lager dan het kerkdak ge- 

 legen , rusten. Buitendien zijn de tappen van de korte balken , waar- 

 aan de klokken schommelen , niet onmiddellijk in dit balkgestel beves- 

 tigd, maar zij worden door sterke verticale ijzeren vorken gedragen, 

 die in gleuven van de steunbalken zijn ingelaten en met het ondereind 

 vastgezet , zoodat zij als veeren werken. Bij het slingeren der klokken 

 bewegen deze ijzers een weinig heen en weer; van daar wordt de 

 beweging op het balkgestel overgedragen, dan op het gewelf vanden 



