172 HOE ZORGEN WIJ HET BEST VOOR ONZF, DOODEN ? 



baten , indien het o uvermij delijk ware de begraafplaatsen in de onmid- 

 dellijke nabijheid der steden en dorpen te houden. Ware dit het geval, 

 dan zoude men , om de levenden tegen een steeds dreigend en , ten ge- 

 volge van de onophoudelijk voortgaande uitbreiding der steden, toe- 

 nemend gevaar te beschermen, wel genoodzaakt zijn zijne toevlucht te 

 nemen tot de lijkenverbranding als tot een laatste redmiddel, dat in 

 elk geval de voorkeur verdient boven de tot dusver gevolgde wijze 

 van begraven. 



Vele der tegen de lijkenverbranding aangevoerde bezwaren kunnen 

 dan ook den toets zelfs van het eenvoudige gezond verstand niet door- 

 staan. 



Ook hier spelen gewoonte en gehechtheid aan voorvaderlijke gebrui- 

 ken een groote rol. Het zijn vooral deze die ons in het verbranden der 

 lijken iets vreesselijkers doet zien dan in hunne begraving in den 

 bodem. 



Zoowel het verbranden als het begraven van lijken klimt echter tot 

 zoo hooge oudheid op, dat het moeielijk zoude zijn te zeggen, welke 

 dezer beide handelwijzen de oudste is. De oude Egyptenaars begroeven 

 hunne dooden , na voorafgaande inbalseming. De reusachtige piramiden, 

 welker steenmassa meer dan twintig maal die van den Utrechtschen 

 domtoren overtreft, zijn de praalgraven der Farao's, die voor vijfdui- 

 zend en meer jaren leefden. Ook bij de Semitische volken bestond de 

 gewoonte om de lijken te begraven sedert onheugelijken tijd. De aarts- 

 vader Abraham kocht eene grot te Maghpelah om haar als familiegraf 

 te doen dienen. Doch wijzer dan de Egyptenaars, ja dan vele heden- 

 daagsche Christenen , begroeven zijne nakomelingen , de Joden , hunne 

 lijken slechts in een licht omhulsel, zonder deze vooraf gebalsemd te 

 hebben , gedachtig aan de les , die hun reeds de ondervinding geleerd 

 had : "Stof zijt gij , en tot stof zult gij wederkeeren." Ook de wilde 

 bewoners van westelijk Europa , jager- en visschersvolken , die daar 

 leefden in eenen tijd, waarvan elke geschiedenis zwijgt, gebruikten de 

 natuurlijke grotten der kalkgebergten , deels tot woning, deels tot be- 

 graving hunner dooden. 



Maar ook de lijkenverbranding klimt tot de hoogste oudheid op. Ver- 

 moedelijk bestond zij reeds bij de oude Ariërs, dat merkwaardige volk 

 van midden-Azië , waarvan een groot deel der bevolking van Indië, 

 van Perzië en ook van Europa afstamt. Nog bestaat de gewoonte van 

 de lijken te verbranden in Indië, en bij de oude Perzen was dit ge- 



