HOE ZORGEN WIJ HET BEST VOOR ONZE UOODEN ? 17. r ) 



brand worden. Men heeft verschillende daartoe bestemde toestellen 

 uitgedacht. Die van den duitschen ingenieur siemens beantwoordt ge- 

 heel aan het doel. Ik zal daarvan echter hier geen uitvoerige beschrij- 

 ving geven. Zij die wel eens eene gasfabriek hebben bezocht , kunnen 

 er zich een tamelijk juiste voorstelling van maken, door in gedachten 

 achter de steenen gasretort een stelsel van mede uit vuurvasten steen 

 gebouwde kanalen te voegen , waardoor het ontwikkelde gas stroomt , 

 hetwelk dan daarin onder toestrooming der buitenlucht geheel verbrand 

 wordt, zoodat ten slotte uit den schoorsteen alleen reuklooze gassen, 

 koolzuur , stikstof en waterdamp ontwijken. De asch , waarvan natuur- 

 lijk die welke van de beenderen afkomstig is het grootste deel uit- 

 maakt , blijft op den bodem der retort , — dat is hier de lijkkamer , — 

 achter, en kan na de bekoeling gemakkelijk verzameld worden. 



Blijkens verscheidene met dezen Siemenschen oven genomen verbran- 

 dingsproeven , waartoe lijken van dieren werden gebruikt , zouden de 

 onkosten , aan het verbranden van menschenlijken verbonden , betrek- 

 kelijk gering en zeker niet hooger dan die der begraving zijn. 



Voorts spreekt het van zelf dat niets verbiedt de gebouwen , waarin 

 zulke ovens zijn aangebracht, zoo in te richten dat daarin aan hen 

 die het lijk begeleiden toegang wordt gegeven, en dat aanspraken en 

 godsdienstige plechtigheden, wanneer deze verlangd worden , daar even 

 goed, ja beter, kunnen plaats vinden dan op onze opene begraafplaat- 

 sen, waar zij, die den doode de laatste eer bewijzen, geheel aan weer 

 en wind zijn blootgesteld en zoo gevaar loopen zelve ziek te worden. 



Wat eindelijk het dikwerf tegen de lijkenverbranding aangevoerde 

 bezwaar betreft , dat daardoor de gelegenheid benomen wordt om eene 

 plaats gehad hebbende vergiftiging nog lang na den dood te kunnen 

 bewijzen, zoo acht ik dit van gering gewicht. Verreweg de meeste 

 vergiften onttrekken zich geheel aan zulk een bewijs. Eigenlijk is het 

 alleen de arsenicum -vergiftiging , waarbij het te pas kan komen. De 

 gevallen , waarin zulk eene vergiftiging door het scheikundig onder- 

 zoek van den maaginhoud van een opgegraven lijk is ontdekt, zijn 

 echter zoo uiterst zeldzaam, dat men wel vragen mag, of het niet 

 veel verkieslijker is mogelijk een enkelen misdadiger aan zijne wel- 

 verdiende straf te onttrekken, dan de gezondheid en het leven van 

 duizende menschen aan het gevaar eener andere vergiftiging, namelijk 

 die, waarvan de begraafplaatsen de bron zijn, bloot te stellen. Bovendien 

 spreekt het van zelf, dat, indien ook de lijkenverbranding werd inge- 



