HOE ZOEGEN WIJ HET BEST VOOR ONZE DOODEN ? 181 



Alleen reeds in de Utrechtsche en Geldersche heidestreken laten 

 zich gemakkelijk velden aanwijzen , groot genoeg om tot cene alge- 

 meene begraafplaats voor het gansche land te dienen , en die tevens 

 dicht genoeg aan spoorwegen gelegen zijn, om er de lijken gemakke- 

 lijk te kunnen heenbrengen. 



Zij, wien een denkbeeld des te meer toelacht, naar mate het eenen 

 grootscheren indruk maakt, zullen wellicht het meest ingenomen zijn 

 met het plan van zulk een algemeene centrale begraafplaats , een ware 

 necropolis, een doodenstad in het midden des lands. Ik voor mij 

 zoude de voorkeur geven aan vier of vijf kleinere begraafplaatsen over 

 verschillende provinciën verdeeld , b. v. eene in Drenthe , twee in Gel- 

 derland-Utrecht , en twee in Noordbrabant-Limburg. 



Over de bijzonderheden der uitvoering van dit plan zal ik niet uit- 

 weiden. Het spreekt van zelf dat het de taak der lands-regeering zoude 

 zijn zich den eigendom van den noodigen grond te verzekeren en daarop 

 de gebouwen te plaatsen die tot lijkenhuizen en woningen der opzich- 

 ters en doodgravers moeten dienen , en voorts van met de spoorweg- 

 directiën alle schikkingen te maken die vereischt worden om het ver- 

 voer der lijken op eene doeltreffende wijze te doen plaats hebben , zon- 

 der te groote kosten , en met inachtneming van al den eerbied, dien 

 men aan de dooden, en van al de zorg voor de gezondheid , die men 

 aan de levenden verschuldigd is. 



Zonder twijfel zullen ook tegen zulk een vervoer per spoor naar 

 een ver afgelegen oord, velen bezwaren opperen. Al wat nieuw en on- 

 gewoon is heeft met zulke bezwaren te strijden. Ik meen echter ge- 

 noeg op het gezond verstand der meerderheid van ons volk te mogen 

 rekenen om aan te nemen dat weldra de ijdelheid dier bezwaren door 

 verreweg de meesten zoude worden ingezien, en dat zij erkennen zou- 

 den dat deze slechts weinig te beteekenen hebben in vergelijking met 

 het groote nut, dat eene verwijdering der begraafplaatsen van de mid- 

 delpunten der menschelijke samenleving hebben zal. 



Wellicht zoude het aanvankelijk voldoende zijn, dat de regeering de 

 gelegenheid tot het gebruik maken van de voorgestelde begraafplaat- 

 sen eenvoudig openstelde , zonder dit verplichtend te maken. Toen de 

 straks genoemde beweging tegen het begraven in de kerken in het be- 

 gin dezer eeuw ontstond, kochten verscheidene verlichte Utrechtsche 

 ingezetenen , en daaronder eenige hoogleeraars , graven op het kerk- 

 hof aan de Bildt. Zij deden dit om daarmede een goed voorbeeld te 



