182 HOE ZORGEN WIJ HET BEST VOOR ONZE DOODEN? 



geven en daardoor als het ware te protesteeren tegen eene oude , verderfe- 

 lijke gewoonte, waaraan velen met schier bijgeloovigen eerbied gehecht 

 waren. Ook nu weder zouden de verstandigsten onder ons zulk een 

 voorbeeld geven en de overigen zouden allengs volgen, totdat eene 

 kleine overblijvende, hardnekkig aan het oude vasthoudende minder- 

 heid wel genoodzaakt zoude worden zich in het onvermijdelijke te schik- 

 ken , waarna de tegenwoordige begraafplaatsen aan hare eigenlijke be- 

 stemming, den landbouw, zouden kunnen worden teruggegeven. 



Er is geen enkele verbetering die niet ook hare schaduwzijde heeft. 

 Zoo is het ook hier. Naar mate de begraafplaatsen verder af gelegen 

 zijn, zal de begeleiding der dooden naar hunne laatste rustplaats en 

 later het bezoek daarvan door de overlevende betrekkingen moeielijker 

 worden. Echter, wat het eerste betreft, zoo wordt de begeleiding, 

 wanneer het vervoer per spoor plaats heeft, daardoor geenszins belet. 

 Alleenlijk zal men moeten afzien van het volgen van het lijk in koet- 

 sen verder dan tot aan het station. Wenschelijk zal het zijn dat daar 

 eene bijzondere wachtkamer en in den trein bijzondere rijtuigen be- 

 stemd zijn voor degenen die den doode nog verder verlangen te vergezel- 

 len. Hierdoor zoude althans voor velen dit bezwaar zijn opgeheven. 



Het tweede is moeielijker geheel uit den weg te ruimen. De bezoe- 

 ken aan de begraafplaats gebracht zullen uit den aard der zaak zeld- 

 zamer worden. En bovendien, de toestand waarin de voorgestelde 

 begraafplaatsen gedurende de eerste jaren na haren aanleg zullen ver- 

 keeren, zal niet tot een bezoek uitnoodigen, gelijk thans vele onzer 

 goed aangelegde en met welig houtgewas prijkende begraafplaatsen 

 doen. Doch dit zal allengs veranderen. De naakte, dorre, eentonige 

 heide zal tot een liefelijk oord worden, want daar zal uit den dood 

 het leven verrijzen. Daar waar men nu niet anders ziet dan het bruine , 

 harde heidekruid , dat slechts in den nazomer een vriendelijker tint 

 aanneemt , zullen bloeiende planten , heesters en boomen zich tusschen 

 de graven slingeren en het schrikbeeld des doods omhullen en ver- 

 zachten. En wanneer ook dan landelijke samenkomsten plaats heb- 

 ben, wat den vorm betreft eenigermate gelijk aan de hedendaagsche 

 zendingsfeesten, zij het dan ook met een nieuwen, frisscheren adem be- 

 zield , dan zal daartoe bij voorkeur de plek gekozen worden , in welker 

 nabijheid de begraafplaats gelegen is. Elk zal dan de plaatsen kunnen 

 bezoeken, waar zijne geliefde dooden rusten, en daar tot dien hoogen 

 en diepen , maar daarom nog geenszins somberen en droefgeestigen , 



