194 DE OORSPRONG DES LEVENS. 



nauwgezet onderzoek van pasteur \ het vraagstuk der generatio spon- 

 tanea of abiogenesis 2 , dat volkomen beslist scheen , weer met ver- 

 nieuwde kracht op het tooneel zou verschijnen en de oude strijd daar- 

 omtrent energiek hervat en hardnekkig volgehouden zou worden. 



Pasteur had ronduit verklaard, dat hij aan de theorie der generatio 

 spontanea een slag had toegebracht, waarvan zij zich nooit herstellen 

 zou; de zege, die hij aan de panspermatische theorie 3 verschaft had, 

 scheen zoo volkomen , dat de meeste geleerden op hen , die nog aan 

 de mogelijkheid van een generatio spontanea geloofden of nieuwe proe- 

 ven voor de beslissing noodzakelijk achtten, met medelijden neerzagen. 



En toch beleeft pasteur zelf het nog, dat de generatio spontanea 

 op nieuw een brandende kwestie wordt. De vooruitgang der weten- 

 schap gaf daartoe aanleiding. 



Het is namelijk gebleken, dat de zoo lang onoverkoombaar geachte 

 kloof tusschen de levende wezens en de delfstoffelijke wereld niet on- 

 overkomelijk is. Tal van stoffen, die men tot dusver alleen in levende 



1 Pasteur, Mémoire sur les corpuscules organisés qui existent daus Tatmosphère, 

 Ann. de Chim. et de phys. , IT.I sér. , tom. 64, p, 1. Dezelfde, Ann. des scienc. nat., 

 IV. série, tom. 16, p. 1. 



2 Generatio aequivoca , generatio spontanea , autogenesis , abiogenesis, heterogenie, 

 arcJiebiosis, zijn allen namen voor één en dezelfde zaak, namelijk het outstaan van le- 

 vende wezens uit doode stof, waarin geen eieren ef kieuwen aanwezig zijn. 



3 De panspermatische theorie gaat uit van het beginsel, dat geen organisme, 

 hoe klein en eenvoudig ook, ontstaan kan, dan uit een ei of kiem (de vermenig- 

 vuldiging van organismen door knoppen , bollen , deeling enz. buiten beschouwing gela- 

 ten) en neemt daarom aan, dat de lucht vol met zulke kiemen is. Overal, waar 

 de lucht toegang heeft , hebben volgens die theoi'ie ook gelijktijdig eieren en kiemen van 

 verschillende soorten van mikroskopischc dieren en planten toegang, en uit deze ont- 

 wikkelen zich de wezens , wier ontstaan men als een bewijs van de realiteit der gene- 

 ratio spontanea had willen aanvoeren. Tegenover deze theorie stond die der heteroge- 

 nisten , wier hoofd in Frankrijk Potjchet was , wiens werk "Theorie de POvulation spon- 

 tanée" in 1845 met den grooten prijs voor experimenteele physiologievanl0000frs.be- 

 kroond werd , door de Fransche Academie van wetenschappen uitgeloofd. Potjchet over- 

 leed te. Rouaan, 21 Dec. 1872, 72 jaar oud. De heterogenisten beweerden, evenals de 

 tegenwoordige voorstanders der abiogenesis, dat zich onder bepaalde voorwaarden (waar- 

 toe ook de tegenwoordigheid van lucht behoort) in mengsels van levenlooze organische 

 stoffen spontaan mikroskopische organismen kunnen ontwikkelen, ook bij afwezigheid van 

 kiemen of eieren. Een overzicht van de bewijzen der heterogenisten en een historisch 

 overzicht van het vraagstuk gaf george pennetier in zijn werk "L'Origine de la Vie" 

 (met, een voorrede van poucket in 1869 te Parijs verschenen). 



