DE OORSPRONG DES LEVENS. 195 



wezens had aangetroffen , of uit van levende wezens afkomstige stof- 

 fen had kunnen bereiden , en wier ontstaan men toeschreef aan cene 

 levenskracht , die de wetten der scheikundige verwantschap ophief , 

 werden door de scheikundigen (waaronder in de eerste plaats de Fransch- 

 man marcelin berthelot genoemd behoord te worden) in hun labo- 

 ratoria louter met behulp der scheikundige verwantschap uit hun 

 grondstoffen opgebouwd. Ook de grens door pasteur aan deze synthese 

 van organische lichamen gesteld , dat het namelijk nimmer zou geluk- 

 ken organische lichamen door synthese daar te stellen , die op den 

 gepolariseerden lichtstraal inwerkten , werd overschreden , toen aan 

 jungfleisch de synthese van optisch actief wijnsteenzuur gelukte. Wel 

 is waar vertoonden de kunstmatig samengestelde organische lichamen 

 geen organische structuur , waren zij niet georganiseerd , maar organi- 

 satie is geen chemische, maar een morphologische eigenschap, en ook 

 de natuurlijke organische lichamen vertoonen, als men ze scheikundig 

 zuiver uit de organismen, waarin zij voorkomen, afscheidt, geen ge- 

 organiseerden vorm, maar zijn, voor zoover het vaste lichamen zijn, 

 amorph of kristallijn. 



Ook in de morphologische synthese, het kunstmatig voortbrengen 

 van stoffen in georganiseerden vorm , werden echter vorderingen ge- 

 maakt, en het was een Nederlander, Professor p. harting te Utrecht, 

 die het eerst op dit gebied positieve resultaten verkreeg 1 . Zijne me- 

 thode is een onoplosbaar kalkzout te vormen door de zouten , welker 

 dubbelontleding dat kalkzout voortbrengt, in vasten toestand, op 

 eenigen afstand van elkander, hetzij vrij of gescheiden door een vlies, 

 te plaatsen in een vocht , dat een organische stof (b. v. eiwit , lijm 

 of bloed) bevat, waarmede het zich vormende kalkzout zich verbinden 

 kan. Op deze wijze verkrijgt men zonder tusschenkomst van het leven 

 een aanmerkelijk aantal vormen , waarvan de meesten in de organische 

 natuur worden teruggevonden 2 . 



1 Zie hakting's verhandeling, "Recherches de morp\ologie synthétique sur la pro- 

 duction artificielle de quelques formations calcaires organiques" in de Verhande- 

 lingen uitgegeven door de Kon. Acad. v. Wetenschappen, 1872, en Ha.rting's Leer- 

 boek van de grondbeginselen der Dierkunde, dl. III, afd 2, p. 167, 



2 Ik mag hier de opmerking niet weerhouden, dat het mij toeschijnt, dat sommige 

 door harting verkregen vormen (de calcosphaeriten) volkomen in structuur overeen- 

 stemmen met bekende mineralen (de zoogenaamde glaskoppen , boonerts enz.) en dat 

 men de structuur van do veelhoekige , op cellen «relijkoiulc lichamen, welke door de 



