200 DE OORSPRONG DES LEVENS. 



woekerplanten , met Bacteriën begonnen zou zijn, zoodat de proeven 

 van bastian en huizlnga , ook al bewezen zij het spontaan ontstaan 

 van Bacteriën, gelijk wij gelooven dat zij doen, toch den eersten oor- 

 sprong van het plantenleven op aarde moeilijk zouden kunnen ver- 

 klaren. 



Terecht maakt de Duitsche geleerde haeckel een scherp onderscheid 

 tusschen het vooronderstelde spontane ontstaan van organismen in 

 anorganische vloeistoffen , door hem autogenie genoemd , en het spon- 

 tane ontstaan van organismen in vloeistoffen, die organische stoffen 

 (dat wil zeggen: stoffen, die hoewel niet levend, toch van levende 

 wezens afkomstig zijn) bevatten , aan welk laatste hij den naam van 

 plasmogenie geeft. Slechts de eerste zou den oorsprong des levens door 

 abiogenesis kunnen verklaren; alleen de tweede is daarentegen weten- 

 schappelijk , experimenteel onderzocht. 



Gelukkig dat wij , ook al bleken zoowel plasmogenie als autogenie 

 tot de onmogelijkheden, tot de hersenschimmen te behooren, toch 

 nog niet genoodzaakt zouden zijn om tot verklaring van den oor- 

 sprong des levens op aarde onze toevlucht te nemen tot het ingrijpen 

 van een buiten- of bovennatuurlijke Almacht in den door de natuur- 

 wetten beheerschten ontwikkelingsgang van de stof. 



De geologie leert ons , dat op aarde het leven , en dus ook het 

 bewustzijn, niet altijd bestaan heeft. De aarde is echter zonder eeni- 

 gen twijfel niet het eenige wereldlichaam, dat door levende wezens 

 bevolkt wordt. Niets noodzaakt ons om aan te nemen, dat ook in 

 het Heelal het leven niet altijd bestaan heeft. Integendeel zouden er 

 vele gronden zijn aan te voeren voor het gevoelen, dat er steeds nu 

 eens in een, dan weder in een ander gedeelte van het Heelal hemel- 

 lichamen bestaan hebben , tijdelijk geschikt (even als onze aarde daar- 

 toe niet altijd geschikt geweest is en niet altijd geschikt zal blijven) 

 om tot woonplaats van levende wezens te dienen. Het Heelal is eeu- 

 wig en men kan dus aannemen, dat elk hemellichaam, op het tijd- 

 stip, waarop het een geschikte woonplaats voor levende wezens werd, 

 omringd was door andere hemellichamen , die reeds vroeger tot dien 

 trap van ontwikkeling gekomen waren' en werkelijk door levende we- 

 zens bewoond werden. 



Het komt er slechts op aan om te bewijzen, dat de mogelijkheid 

 bestaat , dat levende wezens , of hunne kiemen , van het eene hemel- 

 lichaam naar het andere overgebracht kunnen worden. Kunnen wij dit 



