DE OORSPRONG DES LEVENS. 205 



Laten wij thans overgaan tot een kort historisch overzicht van het 

 vraagstuk der abiogenesis. 



In de oudheid en de middeleeuwen werd een uitgebreide werkkring 

 aan haar toegeschreven. Reeds in het Oude Testament vinden wij ver- 

 meld, dat simson geloofde, dat honigbijen (die nog wel zeer volkomen 

 georganiseerde dieren zijn) uit een dooden leeuw ontstaan waren (Rich- 

 teren XIV, 5 — 19). Aristoteles leerde, dat uit een droog lichaam, 

 dat vochtig wordt , dieren ontstaan. Titus lucretius carus laat in zijn 

 gedicht "de Rerum Natura 1 '' de eerste menschen "uit harde aarde'' ge- 

 boren worden. Ovidius zegt , dat na den vloed van deücalion de dieren 

 zich vormden uit het slijk der opdroogende aarde. In de middeleeuwen 

 geeft van helmond een recept om kunstmatig muizen te doen ontstaan ', 

 en de mogelijkheid om evenzoo kunstmatig een soort van mensch (den 

 bekenden homunculus der alchemisten) te vormen werd door de geleerden 

 van dien tijd vrij algemeen aangenomen. In de 17de eeuw was het 

 geloof aan de zelfwording van allerhande reptielen, insekten enz. alge- 

 meen heer schend. Sommigen trokken echter reeds destijds de moge- 

 lijkheid eener spontane generatie in twijfel , zooals de Italiaan redi , 

 die de juistheid zijner meening proefondervindelijk trachtte te be- 

 wijzen. Zijn methode vormt den grondslag van alle latere proeven 

 van de tegenstanders der abiogenesis, pasteur ingesloten, daar zij 

 berusten op het zoodanig afsluiten van de stoffen , waarmede geëx- 

 perimenteerd wordt , dat er van buiten af onmogelijk kiemen of eieren 

 in kunnen geraken , terwijl men zich eerst overtuigt , dat die stoffen 

 zelve geen kiemen of eieren bevatten. Makroskopisch deed redi niets 

 anders , dan hetgeen pasteur later mikroskopisch herhaalde. Men meende 

 namelijk, dat in rottend vleesch spontaan wormen ontstonden. Redi 

 nu toonde in 1668 aan , dat als men rottend vleesch door fijn gaas 

 afsloot, daarin geen wormen ontstonden, maar dat op het gaas eieren 

 gelegd werden door vliegen , welke eieren , op het vleesch gebracht , 

 maden of wormen deden geboren worden. - Ook de ingewandswormen 

 werden ten gunste der generatio spontanea aangevoerd. Hiertegen 

 bracht redi in 1781 waarnemingen in, op grond waarvan hij meende 



1 Voor eenige jaren gaf mij nog iemand (natuurlijk een leek op natuurwetenschap- 

 pelijk gebied) een dergelijk voorschrift om vlooien te maken. Het bestond uit een 

 mengsel van urine en zaagsel ! 



2 Francesco Redi "Esperienzi intorno alla generazione degli ioaetti", Firenzc 1008. 



