DE 3JIAETETISCHE BETEEKEN1S VAN HET ZOUT. 215 



als bij de dieren , komt hier een verband uit tusschen de behoefte aan 

 zout en den aard der voeding. Op dit belangrijk punt is onlangs door 

 bunge uitvoerig de aandacht gevestigd (Zeitschr. f. Biologie. X. p. 111). 

 Hij toont aan, dat volken, bij wie dierlijk voedsel overweegt, jagers, 

 visschers en nomaden , niet de minste behoefte aan zout aan den dag 

 leggen, zelfs al kennen zij het, terwijl bij volken, met overwegend 

 plantaardige voeding , het zout als onwaardeerbare lekkernij en onmis- 

 bare levensbehoefte op hoogen prijs gesteld wordt. Eenige feiten uit 

 de groote reeks van argumenten , die hij mededeelt , mogen hier kor- 

 telijk hunne plaats vinden. 



Eeeds bij de offergebruiken der oude volken, die zeker uit overoude 

 tijden dagteekenen , komt dat onderscheid uit. Bij de Grieken en Romei- 

 nen werden de offerdieren zonder zout , de veldvruchten altijd met 

 zout geofferd. De Israëlitische wet gebood uitdrukkelijk, de niet-bloe- 

 dige , uit het plantenrijk afstammende offers , met zout te offeren. 



Merkwaardig is het, dat de indo-germaansche talen geen gemeen- 

 schappelijk woord bezitten voor "zout", en dat evenzeer alles wat met 

 den landbouw in verband staat in die talen, door onderling zeer ver- 

 schillende woorden wordt uitgedrukt. Daarentegen bestaat er groote 

 overeenkomst tusschen de verschillende talen wat betreft de aandui- 

 ding van zaken, die tot de veeteelt behooren. Daaruit zou men op- 

 maken dat toen de stam , waaruit later de indo-germaansche volken 

 ontsproten , nog één en onverdeeld was , het een nomadenvolk was , 

 dat wel veeteelt , maar geen landbouw kende. Hun voedsel was dus , 

 gelijk bij alle herdersvolken, overwegend dierlijk. En daarmede ging 

 gepaard , dat zij 't zout niet kenden , dat het althans in hunne reeks 

 van begrippen geen voorname plaats bekleedde. 



Doch wij hebben andere, meer directe bewijsgronden. Alle Noord- 

 Aziatische jagers- , visschers- en herdersvolken leven volslagen zonder 

 zout. Daarover berichten ooggetuigen o. a. het volgende : 



De Samojeden leven bijna uitsluitend van rendiervleesch en eten 

 nooit zout (von schrenck, 1837. Grewingk , 1848). 



De Dolganen en Juraken tusschen de Jenissei en de Lena voeden 

 zich met rendiervleesch en visch, en gebruiken nooit zout, ofschoon 

 zij het zeer goed kennen en er rijke zoutlagen in hun land voorko- 

 men (MlDDENDORFF , 1844). 



De Tungusen tusschen de Lena en de Amur leven van jacht en 

 veeteelt en eten nooit zout (schwarz , 1852). Schwarz leefde onder 



