DE DIAETETISCHE BETEEKENIS VAN HET ZOUT. 221 



dingsniiddelen zelve bevatten weinig keukenzout , te weinig althans om 

 dat verhoogde verlies te dekken. En daarom moet er bij zulk een voe- 

 ding opzettelijk keukenzout worden toegevoegd , het lichaam zou anders 

 te arm worden aan chloornatrium. 



Het gebruik van zout door den mensch is in zeker opzicht een be- 

 wijs van vooruitgang. Zoolang een wilde volksstam het zout niet kent, 

 is de voeding dier wilden beperkt tot zuiver dierlijke producten ; alleen 

 bij zulk een voeding kunnen zij het zout op den duur ontberen. Zoo- 

 dra echter het zout bij hen in gebruik komt , stelt dit hen in staat 

 om het menu voor hunne maaltijden te varieeren en uit te breiden; 

 zij kunnen ook van allerlei plantaardig voedsel leven , wat zij zonder 

 zout niet konden. Het zout vermeerdert dus indirect hunne middelen 

 van bestaan , het maakt het hun mogelijk het jager- en nomadenleven 

 te laten varen en landbouwers te worden, met al de heilrijke gevol- 

 gen daarvan voor ontwikkeling en beschaving. Uit dit oogpunt be- 

 schouwd heeft dus het zout in de geschiedenis der menschheid waar- 

 lijk geen onbelangrijke rol gespeeld. 



In een later opstel (Zeitschr. f. Biol. X. Heft. 3) komt bun ge nog 

 eens op deze zaak terug en bespreekt daar o. a. een feit dat schijn- 

 baar met deze stelling in tegenspraak is , doch bij nader inzien haar 

 bevestigt. Een enkel plantaardig voedingsmiddel is er, dat het hoofd- 

 bestanddeel der voeding kan uitmaken , zonder dat daarbij het gebruik 

 van zout vereischt wordt, nl. de rijst. Zoo vermeldt b. v. junghuhn 

 uitdrukkelijk van de Battas op Sumatra, die voor een groot deel van 

 rijst leven , dat zij geen zout noodig hebben. Waarom nu juist bij rijst 

 de toevoeging van zout niet noodig is, blijkt uit de scheikundige samen- 

 stelling. Rijst bevat nl. van alle plantaardige voedingsmiddelen verre- 

 weg het minst kali, hoogstens 0,1 pCt. Bij een voeding met rijst 

 wordt dus aan het lichaam zeer weinig kali toegevoerd , en er is geen 

 keukenzout noodig om de schadelijke werking van de overmaat van 

 kali te compenseeren. 



Over het algemeen wordt de rijst als voedingsmiddel veel te laag 

 geschat. In vergelijking met aardappels verdient zij ontegenzeggelijk 

 de voorkeur; 1 kilo rijst bevat omstreeks 880 gram voedingstoffen, 

 waarvan 820 grm. zetmeel en 50 grm. eiwit; 1 kilo aardappels daar- 

 entegen bevat slechts omstreeks 180 grm. voedingstoffen, waarvan 

 150 zetmeel en 13 eiwit. In voedingswaarde staan dus 4—5 kilo 

 aardappels gelijk met 1 kilo rijst. Nu bevat 1 kilo aardappels 6 grm, 



