NASCHRIFT. 237 



tographieën en copieën van officieele documenten , gecertificeerd door 

 de Amerikaansche overheid, zien, welke hij dacht dat moeilijk toelie- 

 ten om hier aan bedrog te denken , tenzij men aannam , dat bij rech- 

 terlijke enquêtes in de Vereenigde Staten onderscheidene malen bedrog 

 gepleegd was. Een kort debat over de echtheid van dit standbeeld 

 volgde. 



Alles samengenomen, geloof ik, dat het standbeeld van Onondaga 

 waarschijnlijk onecht is en dat wij andere bewijzen zullen moeten vin ■ 

 den, voor wij met eenige waarschijnlijkheid mogen aannemen , dat Ame- 

 rika aan de Phoeniciërs of Carthagers of Celtiberiërs (zeer vele Cel- 

 tiberische letters zijn volkomen aan de Phoenicische gelijk, schoon de 

 klankwaarde er van verschilt, van daar de twijfel over het opschrift) 

 bekend geweest is. Mij werd het eerst over de zaak gesproken door een 

 Amerikaansch mijn-ingenieur , die tegelijkertijd met mij de reis van 

 Chicago naar San-Francisco maakte. Aanleiding tot onze kennismaking 

 gaf, dat hij een liefhebber van entomologie was en een cicade, die in 

 den wagen vloog, voor zijn verzameling aan een speld reeg en in een 

 doosje bij zich stak. Het was een zeer beschaafd man , dien ik later ook 

 in San-Francisco herhaaldelijk gesproken heb. Zoo kwam ook de oor- 

 sprong der Indianen en het al of niet bekend zijn van Amerika aan 

 de ouden ter sprake. Hij vertelde mij toen het vinden van het (door 

 hem voor ongetwijfeld echt gehouden) standbeeld , en toen ik vrij onge- 

 loovig was, gaf hij mij het bewuste nommer van de "Galaxy". Het 

 doet mij leed, dat juist ik, door een artikel in "the Galaxy" op een 

 dwaalspoor gebracht , de persoon moest zijn , die het bewuste beeld 

 het eerst in Nederland ter sprake bracht. Het doet mij echter genoegen , 

 dat ik ook de eerste zijn kan , die de bewijzen voor de onechtheid van 

 het beeld aan het Nederlandsen publiek kan voorleggen. Want bij elk 

 wetenschappelijk onderzoek is het immers alleen om waarheid te doen , 

 en een wetenschappelijk man dient het volstrekt onverschillig te zijn 

 in welken zin een vraagstuk, dat hij onderzoekt, beslist wordt, mits 

 de beslissing slechts met de waarheid overeenkomt. In zoover kan het 

 hem niet dan voldoening geven , zoo hij , ook al bevond hij zich eerst 

 op een dwaalspoor, aan het publiek zelf de bewijzen kan geven, dat 

 het pad-, waarop hij zich eerst bevond , een dwaalspoor was , en het 

 met de waarheid bekend kan maken. 



Assen, 24 April 1875. Dr. H. HARTOGH HEYS V. ZOUTEVEEN. 



