DE OORSPKONG DES LEVENS. 241 



ciwitachtige lichamen namelijk , zijn van nog veel ingewikkelder samen- 

 stelling dan de meest samengestelde organische verbindingen, welke 

 men tot dusver door synthese in het laboratorium uit hare elementen 

 kunstmatig heeft weten op te bouwen. De scheikundige formule van 

 de eiwitachtige lichamen is zoo ingewikkeld, dat voor elk hunner 

 minstens duizend isomeren denkbaar zijn. Of na van al die eiwitach- 

 tige lichamen en hun isomeren allen of velen of slechts een enkel daar- 

 van (en in dit laatste geval welk) geschikt is om levend- organische 

 eigenschappen aan te nemen, weten wij niet. Wij weten slechts, dat 

 er een of meer organische lichamen bestaan , op soortgelijke , maar 

 veel ingewikkelder wijze samengesteld dan die welke wij kunstmatig 

 in ons laboratorium bereid hebben, welke dragers worden kunnen van 

 die eigenschappen, welke wij in het woord leven samenvatten. Heeft 

 zulk een stof die eigenschappen verkregen, dan stelt zij den colloïden 

 toestand der stof voor, opgeklommen tot den hoogst mogelijken trap 

 van moleculaire volkomenheid, even als zulks het kristal den kristal- 

 loïden toestand der stof doet; zij bevindt zich echter niet, gelijk het 

 kristal , in een statischen , maar in een dynamischen toestand , waarin 

 de krachten , die haar tot de eigenschappen des levens hebben doen 

 opklimmen , er in voort werken en aanleiding geven tot een voortdu- 

 rend sterkere differentieering. 



Dit verstaat Dr. bastian onder organiseerbare stof. Wanneer 

 is nu deze stof georganiseerd, wanneer verkrijgt zij leven? Uitgaande 

 van de monistische wereldbeschouwing, bestaat er geen bijzondere 

 levenskracht, zijn de physico-chemische krachten slechts eigenschappen 

 der stof en is de zoogenaamde "levenskracht" slechts een resultante, 

 een omzetting van de in het levende lichaam werkende physico-chemische 

 krachten. Niet ten onrechte is de hypothese van de levenskracht wel 

 eens vergeleken met het vooronderstellen van een "veldslagkracht", 

 die iemand in een veldslag als oorzaak van het afschieten der vuur- 

 wapenen , het bewegen der troepen , het slaan der sabels , het steken 

 der bajonetten enz. zou willen aannemen. Uit de wet van het be- 

 houd van arbeidsvermogen volgt, dat de krachten, de eigenschappen 

 der stof, evenmin vernietigd kunnen worden als de stof zelf. De om- 

 zetting "van drukking in warmte , van warmte in elektriciteit enz. , be- 

 teekent slechts veranderingen in de wijze , waarop de krachten naar 

 buiten werkzaam optreden. Het begrip "leven" is in het afgetrokkeno 

 hoogst onbestemd, en het is beter een definitie te zoeken van de stof, 



16 



