242 DE OORSPRONG DES LEVENS. 



waarvan dat leven een eigenschap is , van een levend voorwerp der- 

 halve. Een levend voorwerp nu is volgens bastian een onbestendige op- 

 eenhooping van stof, welke het vermogen bezit om nieuwe stoffen uit 

 te kiezen en de moleculen daarvan tusschen hare eigene op te nemen 

 (interstitiaal op te nemen), waarbij die nieuwe stoffen dezelfde eigen- 

 schappen als de reeds voorhandene verkrijgen , en op die wijze te groeien; 

 om hare samenstelling , in overeenstemming met de veranderingen van 

 het medium , waarin zij leeft , voortdurend te veranderen , en zich door 

 loslating van gedeelten van haar eigen zelfstandigheid uit zich zelve 

 te vermeerderen. 



De dynamische toestand van zulk een levende stof tegenover den 

 statischen toestand der kristallen blijkt zeer in 't oogloopend daardoor, 

 dat bij het ontstaan van een colloïde stof , bij den groei , en waar- 

 schijnlijk ook bij de voortplanting warmte gebonden wordt, terwijl 

 bij de kristalschieting warmte vrij wordt. 



De wijzen van groei en vermeerdering van de laagste levende we- 

 zens, de plasmaklompjes der zoogenaamde protisten , naderen tot die 

 der kristallen. Zij voeden zich en groeien aan in vloeistoffen , die de 

 voor hun leven noodige stoffen bevatten , evenals kristallen , maar 

 terwijl bij deze laatsten de groei slechts berust op uitwendige 

 aantrekking en nederlegging op hunne oppervlakte {juxtapositie) van 

 gelijksoortige deeltjes , wordt bij de eenvoudigste organismen even- 

 goed als bij de hoogere het voedsel in het inwendige van het lichaam 

 opgenomen, in een georganiseerde stof omgezet en als zoodanig tus- 

 schen de bestaande moleculen afgezet (intussusceptie). De vermeerdering 

 door deeling , de reproductie van verloren ledematen, het genezen van 

 wonden, berusten allen op hetzelfde beginsel. Bij het genezen eener 

 wond wordt b. v. een soortgelijk weefsel als de reeds voorhanden huid 

 uit de door de voeding opgenomen en door den bloedsomloop naar de 

 verwonde plaats gevoerde stof gevormd. Hoe meer gedifferentieerd , 

 hoe hooger ontwikkeld een organisme is , hoe moeilijker verloren deelen 

 gereproduceerd worden; bij warmbloedige dieren worden slechts gekwetste 

 gedeelten der huid, van het vleesch en der beenderen genezen ; bij de 

 meeste kruipende dieren worden reeds verloren ledematen en oogen 

 op nieuw gevormd; bij de laagste klassen van het dierenrijk groeit elk 

 afgescheiden stuk van een individu tot een nieuw , aan het oorspronke- 

 lijke volkomen gelijk individu aan — evenals een stuk van een kristal 

 in een oplossing van dezelfde stof tot een volkomen kristal aangroeit. 



