DE OORSPRONG ÜES LEVENS. 259 



Het resultaat van zijn gezamentlijke proeven was volgens sanderson 

 zelven het volgende: In 16 gevallen werden de vloeistoffen onder de 

 gewone drukking van de atmospheer aan de kookhitte blootgesteld; 

 in acht van deze gevallen 15 minuten lang, het resultaat was steeds 

 positief; in zes 30 minuten lang, waarbij slechts tweemaal, in twee 

 een uur lang, waarbij geen enkele maal een positief resultaat verkre- 

 gen werd. Tien flesschen werden aan de kookhitte onder een druk van 

 0,25 tot 2,50 centimeter kwikzilver boven de gewone atmospherische 

 drukking blootgesteld ; slechts twee daarvan waren vruchtbaar , en van 

 die twee was slechts een bij 2,50 centimeter kwikzilverdruk boven één 

 atmospheer verhit geweest. Twaalf proeven werden genomen bij kook- 

 hitte onder een druk van 2,50 tot 7,50 centimeter kwikzilver boven 

 één atmospheer, en allen gaven een negatief resultaat, hoewel de 

 helft der flesschen slechts 15 minuten lang aan deze temperatuur bloot- 

 gesteld geweest waren. 



Keeds dadelijk is tegen deze proeven van sanderson in te brengen, 

 dat ook bij de proeven van bastian een hoogere temperatuur dan 100° 

 bereikt was. Elke mechanische hinderpaal bij het uitstroomen van den 

 damp verhoogt het kookpunt. Nu had bastian in zijn retorten met haarfijn 

 uitgetrokken hals, waardoor de damp minder gemakkelijk uitstroomen 

 kon dan door een grootere opening , een kleinen maximum-thermometer 

 gebracht , en het was daardoor gebleken , dat de vloeistof in zijn toe- 

 stellen tot 103,33° C gestegen was. Ook vermeldde later walter noel 

 hartley * , dat hij in een stevig dichtgekurkte met een thermometer 

 voorziene flesch, waaraan een haarfijn uitgetrokkeu glazen buis vast- 

 gesmolten was, water gekookt had , dat de stoom toen een halve mi- 

 nuut lang geen uitweg vond en de temperatuur tot 102° C en tien 

 minuten daarna zelfs tot 118° C steeg. 



Daarenboven scheen door de vroeger vermelde proeven van spallan- 

 zani en door proeven van bastian zelf, in zijn "Beginnings of L(fe" 

 medegedeeld , bewezen te zijn , dat geen organisme de temporatuur van 

 100" C verdraagt zonder te sterven. 



Desniettemin gaf de bewering van sanderson aan bastian aanlei- 

 ding tot nieuwe onderzoekingen omtrent dit punt, die hij den 20 stcn 

 Maart 1873 aan de "Royal Society" mededeelde 2 . Hij gebruikte bij 

 deze proeven vloeistoffen, waarin spontaan geen Bacteriën ontstaan, 



1 Nature, 1873, No. 193. 2 Nature, 1873, No. 178 en 179. 



