262 DE OORSPRONG DES LEVENS. 



Terecht merkt huizinga op , dat hiermede niet in strijd is dat bas- 

 tian's mengsel van een aftreksel van rapen en kaas ook bij afsluiting 

 van lucht Bacteriën ontwikkelt, daar het mengsel een geheel ander 

 dan dat van huizinga is, en daarvoor niet noodzakelijk hetzelfde geldt, 

 terwijl daarenboven in bastian's mengsel wellicht zuurstof houdende 

 stoffen aanwezig zijn, die ook in een luchtledig kolfje de voor het 

 ontstaan van Bacteriën noodige zuurstof kunnen verschaffen. 



Dat de steenen sluitplaten geen kiemen doorlaten, is, volgens hui- 

 zinga , gemakkelijk bewijsbaar. In de eerste plaats worden zij , onmid- 

 dellijk voordat zij op de monding der kolf gelegd worden , sterk ver- 

 hit. In de tweede plaats wijst hij op zijn talrijke contröleproeven , 

 die hij ten overvloede nog weer herhaald heeft. 



Als huizinga zijn mengsel 30 minuten lang aan eene temperatuur 

 van 102° of 20 minuten lang aan eene temperatuur tusschen 102° en 

 103'' , of eerst 10 minuten lang aan eene temperatuur van 100° en daarna 

 15 minuten lang aan eene temperatuur van 104 '/ 2 ° blootstelde, ver- 

 kreeg hij nog steeds Bacteriën. Door sanderson's proeven wordt dus 

 volstrekt niet bewezen , dat Bacteriënkiemen wel tegen eene temperatuur 

 van 100°, maar niet tegen eene van 101,81° bestand zijn , maar alleen, 

 dat zijne wijze van proefneming niet voldoet aan eene hoofdvoorwaarde 

 voor het ontstaan van Bacteriën in huizinga's mengsel , namelijk het 

 vrij toetreden der lucht. 



Dezelfde tegenwerping geldt tegen de proeven van samuelson, daar 

 ook deze met toegesmolten buizen werkte. Dat dit, en geenszins de 

 lange verhitting de oorzaak van het negatief resultaat dier proeven 

 was, bewees huizinga door die proeven te herhalen in korfjes met 

 poreuze sluitplaat, die in een waterbad een uur lang op 100° verhit 

 werden, en wel zoo , dat daarbij het boven water staande deel der 

 kolfjes geheel door stoom van 100° omgeven werd. Na drie dagen 

 broeiens was de vloeistof desniettemin troebel en vol Bacteriën. Het- 

 zelfde resultaat verkreeg huizinga, als hij de kolfjes eerst geheel tot 

 aan de monding toe in het water gedompeld en zoo een uur lang op 

 100" verhit gehouden had. 



Huizinga meent onzes inziens terecht, dat niettegenstaande de beide 

 besproken kritieken de mogelijkheid van het ontstaan van levende 

 wezens zonder praeëxisteerende kiemen voor proefondervindelijk be- 

 wezen gehouden mag worden. "Als er in mijn mengsel," zegt hij, 

 "Bacteriën ontstaan, ook dan als het vooraf een half uur op 102° of 



