DE OORSPRONG DES LEVENS. 273 



melijkste wijze geweld aangedaan wordt. Het ontstaan van protoplasma 

 op de wijze, zooals preyer zich die denkt, zou, naar onze meening, 

 wel verre van abiogenesis buiten te sluiten, integendeel op een abio- 

 genesis neerkomen en wel op een abiogenesis , die zich noodwendig zou 

 moeten herhalen , zoo dikwijls men de organogene elementen onder 

 dezelfde omstandigheden bijeenbracht, waaronder het oorspronkelijk 

 protoplasma ontstond. En van eigenlijk leven of van organisatie kan, 

 bij hetgeen aan dat protoplasma voorafging, zonder verdraaiing van 

 de gebruikelijke beteekenis der woorden en zoolang woorden bepaalde 

 begrippen moeten uitdrukken, wel geen sprake zijn. 



Hoewel wij dus preyer's theorie volstrekt onaannemelijk vinden, 

 maakt 's mans positie in de wetenschappelijke wereld het onmogelijk 

 haar stilzwijgend voorbij te gaan. Wij eindigen met onze verwondering 

 te kennen te geven , dat een tijdschrift , dat voor zoo degelijk wil door- 

 gaan als de "Deutsche Rundschau", dergelijke stukken plaatst. 



Assen, Mei 1875. Dr. H. HARTOGH HEYS V. ZOÜTEVEEN. 



DE BETEEKENIS DER WOUDEN VOOR 

 HET KLIMAAT. 



DOOR 



A. W. STELLWA GEN. 



Er is schier geen enkel boek over de Natuurkundige aardrijkskunde, 

 of wij vinden er de omstandigheid in vermeld , dat de wouden hunnen 

 invloed doen gelden op het klimaat. En wederom , er is geen enkel 

 boek over de genoemde wetenschap , waarin wij omtrent dien invloed 

 eenigszins uitvoerige mededeelingen vinden. 



Van de regenverdeeling naar plaats en tijd sprekende, zegt g. h. von 

 klöden {Handbuch der Erdkunde , Band I, Seite 764): "het gemis aan 

 boomen" in warme landen is een bepaald beletsel voor de regenwolken 

 om zich te ontlasten ; van daar de groote droogte in de binnenlanden 

 van Spanje , van daar ook het verschijnsel , dat de regenmassa, die jaar- 



18 



