274 DE BETEEKENIS DER WOUDEN VOOR HET KLIMAAT. 



lijks in Egypte valt, vermeerderd is, sedert men met den aanplant 

 van dadelpalmen ijveriger is voortgegaan" . * 



In de natuurkundige aardrijkskunde van page , vertaald door Dr. 

 kreenen, vinden wij onder "de talrijke oorzaken, die op het klimaat 

 werken", o. a. onder n°. 6 opgegeven: "bebouwing heeft insgelijks 

 eene bepaalde werking op het klimaat van een land ; het vellen van bos- 

 schen , het droogmaken van meren en moerassen , is gunstiger voor 

 grooter droogte , warmte en aangenaamheid van het klimaat" (pag. 164). 



Wij zouden nog andere handboeken kunnen opslaan om te bewijzen , 

 dat de qnaestie , welke ons in deze bladzijden bezig houdt , gewoonlijk 

 wel genoemd, doch niet verklaard wordt, en dat zij soms wel geheel 

 verkeerd beschouwd is ook — doch 't meegedeelde is reeds genoeg. 



De lezer zal wel begrijpen , dat wij den handboeken er geen verwijt 

 van maken, indien deze onze aandacht alleen maar bij gezegde zaak 

 bepalen als feit , zonder in breedere behandeling te treden. Het klimaat 

 is een zoo samengesteld werktuig, als ik het dien naam eens mag 

 geven, het wordt door zoovele en velerlei oorzaken bepaald, dat een 

 handboek der algemeene natuurkundige geografie er wel niet aan den- 

 ken kan iedere oorzaak uitvoerig te behandelen. Vooral dus niet die 

 oorzaken kan zij het, welke van meer plaatselijken aard zijn. Intus- 

 schen verdienen ook deze onze belangstelling èn als bijzonder verschijn- 

 sel , èn in verband met het geheel. Welnu , het is om die reden , dat 

 wij naar aanleiding van een merkwaardig artikel over gezegd onder- 

 werp in das Ausland (jaargang 1872, n°. 26), eenige mededeelingen 

 en beschouwingen willen ten beste geven. Natuurlijk zullen wij daarbij 

 ook van andere gegevens gebruik maken. Zoo o. a. van 't hoogst be- 

 langrijk opstel , dat voor zeventien jaren door Dr. n. w. p. rauwenhoff 

 in dit tijdschrift werd geplaatst onder den titel: "De bosschen en hun 

 invloed op den toestand des lantls". 2 



Volgens den beroemden franschen natuurkundige arago, moet het 

 klimaat van West-Europa gedurende de laatste eeuwen aanmerkelijk ver- 

 anderd zijn. Vóór een paar honderd jaren werd immers tot in Picardië, 

 Normandië en Bretagne toe, ja zelfs tot in Engeland met goed gevolg' 

 de wijnbouw gedreven , terwijl daarvan in die gewesten thans geene 



1 Op de uitspraken van het "Handbuch der Erdkunde", te anderer plaatse ten lec- 

 ture gegeven, komen wij terug. 



2 Zie ''Album der T$atunr l \ jaargang 1858, 11e en 12e aflevering. 



