294 DE LEER DER CONTRASTEN VAN LICHT EN DONKER. 



zou het in verband kunnen gebracht worden. Men denke slechts aan 

 het zoogenaamd donker segment bij het noorderlicht gevormd , en 

 waarvan reeds door den heer groneman gebruik is gemaakt. (Zie 

 Isis 1873 bl. 57.) 



En hiermede wil ik eindigen , hopende dat mijne moeite niet geheel 

 vergeefs zal geweest zijn. Mijn doel was, zoo mogelijk, een klein steentje 

 tot den grootschen bouw der wetenschap bij de dragen. 



Sappemeer. 



BIJ HET VOORGAANDE STUKJE 



door W. M. LOGEMAN. 



Aangaande de door den heer M. beschreven verschijnselen valt het 

 volgende op te merken. 



Ons oog is volstrekt geen onbedriegelijk waarnemingsmiddel. Hoe 

 vreemd dit ook klinken moge voor hem, die gewoon is aan de verze- 

 kering "ik heb het met mijne eigene oogen gezien" het karakter van 

 een onwraakbaar bewijs toe te kennen , toch is het een feit dat onze oogen 

 ons de voorwerpen zeer dikwijls anders vertoonen dan zij werkelijk 

 zijn. Tot zekere grens is dit zelfs voor den meest alledaagschen waar- 

 nemer niets nieuws. Iedereen b.v. weet dat een spiegel ons de voor- 

 werpen doet zien op een geheel andere plaats dan waar zij werkelijk 

 zijn, en dat een vergrootglas ze veel grooter doet schijnen. Deze en 

 alle andere algemeen bekende en erkende voorbeelden hebben dit met 

 elkander gemeen , dat zij te voorschijn worden geroepen door oorzaken 

 buiten het oog , van wier bestaan wij ons dadelijk kunnen vergewissen. 

 Daarom misleiden zij ons niet. Iedereen die staat tegenover zijn eigen 

 beeld in een spiegel, weet dat dit door dien spiegel wordt voortge- 

 bracht, en ieder die door een loupe een vlieg ziet ter grootte van een 

 meikever, weet dat "dit komt" door dat glas. Maar zeer dikwijls werken 

 dergelijke oorzaken , zonder dat ze ons als zoodanig in 't oog vallen , en 



