DE A.TMOSPHEERISCHE ELEKTRICITEIT. 301 



kring, wordt gewoonlijk allereerst aan het onweder gedacht. Zonder 

 twijfel bekleedt dan ook het onweder daaronder eene eerste plaats , 

 hoewel het niet het eenige is, dat er toe behoort. Opmerkelijk zeker 

 is het , dat , ofschoon wellicht geen verschijnsel in de natuur ten allen 

 tijde meer de aandacht heeft getrokken, het toch zoo langen tijd — 

 immers tot in het begin der vorige eeuw — heeft geduurd, eer men 

 den waren aard van het onweder leerde kennen. Van dien tijd dag- 

 teekent dan ook de eerste kennis aangaande de elektrische verschijn- 

 selen in de atmospheer. Dit neemt echter niet weg, dat er in den 

 loop der tijden omtrent het onweder verschillende meeningen zijn ver- 

 kondigd. Den diepen indruk , dien het op elk mensch maakt in aan- 

 merking genomen , is het niet te verwonderen , dat men in den eersten 

 tijd daaraan een goddelijken oorsprong toeschreef. In de hooge oudheid 

 werd het onweder dan ook aangezien als eene openbaring van de ver- 

 bolgenheid der goden , die men door allerlei offeranden en gebeden 

 trachtte tevreden te stellen. Aan eene verklaring door natuurlijke 

 oorzaken werd dus nog niet gedacht. De Grieken en Romeinen 

 deelden in dit geloof, en door hen werd het aan alle volken, met wie 

 ze in aanraking kwamen, overgedragen. Men verhaalt, dat sommige 

 personen in dien tijd reeds het geheim kenden om den bliksem zijn 

 weg voor te schrijven ; al die verhalen zijn echter zeer onwaarschijnlijk. 

 Men beweert ook , dat de tempel van Jeruzalem gedurende een tijdvak 

 van duizend jaren nooit door den bliksem is getroffen , en schrijft 

 dit toe aan de vele vergulde spitsen , die daarop geplaatst waren. Het 

 is echter zeer de vraag of deze met dat doel daar zijn aangebracht. 

 Volgens den geschiedschrijver josephüs zouden ze enkel gediend heb- 

 ben — en dit is waarschijnlijker — om de vogels verwijderd te houden. 

 Ook in de middeleeuwen schijnen er nog geene pogingen gedaan te 

 zijn om de oorzaken van het onweder op te sporen. Eerst in de zeven- 

 tiende eeuw , toen een meer nauwlettend onderzoek juistere begrippen 

 omtrent de natuur en hare krachten deed ontstaan , heeft de meening 

 der ouden aangaande het onweder voor een meer natuurlijke verklaring 

 moeten plaats maken. Descartes heeft het eerst daarvan een hoewel 

 nog zeer onvolkomene theorie gegeven. Hij schrijft het toe aan een 

 neervallen der hoogere wolken op de lager in den dampkring gelegene ; 

 de warmte, door de samenpersing van de lucht tusschen die wolken 

 ontwikkeld , zou den bliksem , de beweging zelve den donder doen 

 ontstaan. Later heeft men zeer algemeen de verklaring van den be- 



