304 DE ATMOSPHEERISCHE ELEKTRICITEIT. 



rnet de elektriciteit dezer staaf dezelfde proeven moeten kunnen doen 

 als niet een gewone elektriseermachine. Ten einde zijne spits zoo nabij 

 mogelijk tot de "wolken te doen naderen , dacht franklin eerst deze 

 op den toren van Philadelphia, die toen in aanbouw was, te plaatsen, 

 en de uitvoering zijner proef wachtte slechts op de voltooiing van dit 

 gebouw. Hij was echter te ongeduldig om die tot zoolang uit te stel- 

 len en trachtte daarom door eene andere proef een einde aan zijne on- 

 zekerheid te maken. Daar het slechts te doen was om de aarde met 

 de wolken in verbinding te brengen , kwam hij op de gedachte om 

 een gewonen vlieger , van zijde in plaats van uit papier gemaakt ten einde 

 beter tegen wind en regen bestand te zijn , met een ijzeren punt te 

 voorzien , die met het touw in gemeenschap stond . en dien vlieger bij 

 gelegenheid van een onweder op te laten. In Juni 1752 werd de proef 

 in eene weide nabij Philadelphia werkelijk door franklin , alleen van 

 zijn zoon vergezeld, ten uitvoer gebracht, en 't is bekend met welken 

 uitslag. Aan het henniptouw was een zijden koord bevestigd, dat hij 

 in de hand hield, — zijde is een niet-geleider, — en tevens was aan het 

 touw een sleutel gebonden , die als conductor moest dienen. In het 

 eerst vertoonde zich geen spoor van elektriciteit , maar toen er een 

 weinig regen gevallen was , zoodat het touw vochtig en dus beter ge- 

 leidend werd , hield franklin den gesloten vinger op nieuw bij den 

 sleutel met dit gevolg , dat er een aantal krachtige vonken te voor- 

 schijn kwamen. Ook nam hij verscheidene verschijnselen van aantrek- 

 king en afstooting van lichte voorwerpen waar, en zelfs gelukte het 

 hem een Leidsche flesch te laden met de elektriciteit, die door het 

 henniptouw werd voortgeleid. Een belangrijke waarheid was hiermede 

 proefondervindelijk aangetoond: de identiteit van den bliksem met de 

 elektrische vonk was buiten allen twijfel gesteld; het onweder was 

 niets anders dan een elektrisch verschijnsel in 't groot. 



Franklin is evenwel niet de eerste geweest die het proefondervin- 

 delijk bewijs voor deze waarheid geleverd heeft. Een Fransch natuur- 

 onderzoeker d'alibard had reeds eenige weken vroeger de oorspronke- 

 lijk door franklin aangeduide proef met de hoog opgerichte puntige 

 staaf verricht en wel op aanwijzing van buffon , die de verhandeling 

 van franklin in 't Fransch liet vertalen. d'Alibard had een lange 

 ijzeren staaf, die in een spits van gehard staal uitliep, in zijn tuin 

 te Marly, nabij Parijs, geplaatst en daaruit den 10 Mei 1752, op het 

 oogenblik dat een onweerswolk door het zenith trok , aanzienlijke von- 



