DE ATMOSPUEERISCHE ELEKTRICITEIT. 305 



ken verkregen. Verscheidene personen waren getuigen geweest van dit 

 verschijnsel , waarvan eenige dagen later mededeeling gedaan werd 

 aan de Fransche Academie van Wetenschappen. Het laat zich denken , 

 dat dergelijke proeven , die kort daarna ook door delor en buffon , 

 alle met hetzelfde gevolg, werden gedaan, zoowel in als buiten 

 Frankrijk een diepen indruk te weeg brachten ; vele natuurkundigen , 

 ook elders in Europa, werden er door opgewekt om de elektriciteit 

 der onweerswolken te onderzoeken. Het volgende jaar werden de ver- 

 kregen uitkomsten nog meer bevestigd. Vóór dat nog de proef van 

 franklin met den elektrischen vlieger in Europa bekend was gewor- 

 den , kwam de reeds genoemde de romas mede op het denkbeeld , de 

 electriciteit der wolken te verzamelen door gebruik te maken van een 

 vlieger. Tot dit denkbeeld zou hij gebracht zijn door zijne waarneming , 

 dat de kracht der elektrische verschijnselen, die een puntige ijzeren 

 staaf vertoont, toeneemt, naarmate deze staaf zich hooger boven den 

 grond verheft. Zijne proeven , waarvan de eerste in Mei 1753 genomen 

 werd, zijn merkwaardig door de sterke werkingen, die hij wist te 

 verkrijgen. Eens, gedurende een onweder te Nerac, den 16 Augustus 

 1757, gelukte het hem vonken aan zijn vlieger te onttrekken, die eene 

 lengte van negen a tien voet hadden , en een knal gaven gelijk of 

 sterker dan die van een pistoolschot. Zijn vlieger was van geolied 

 papier gemaakt en besloeg eene oppervlakte van 18 vierkante voeten, 

 terwijl het touw om beter te geleiden met een metaaldraad omwonden 

 was. Dicht aan het uiteinde droeg dit touw een blikken cilinder als 

 conductor. Als een voorzichtig waarnemer had romas de voorzorg ge- 

 bruikt , den draad met het touw te isoleeren , door aan het uiteinde 

 van het touw een 3 '/ 2 voet langen draad te bevestigen ; in plaats van 

 er de vonken met den vinger uit te trekken, bediende hij zich van 

 een ontlaadtang, een met den grond in verbinding gestelden geleider, 

 waarmede hij door middel van een daaraan bevestigde glazen stang 

 den blikken cilinder naar verkiezing kon naderen. Men heeft er lang 

 over getwist , wie van beide waarnemers , franklin of de romas , het 

 eerst op het denkbeeld is gekomen de beslissende proef met den 

 vlieger te nemen, iets dat zeker moeilijk uit te maken is; meestal 

 echter wordt aan franklin die eer gegeven. Franklin heeft dan ook 

 — dit schijnt zeker te zijn — de proef te Philadelphia minstens 8 

 maanden vroeger uitgevoerd dan romas in Frankrijk. Echter blijkt uit 

 de wijze, waarop romas zijne proeven inrichtte, en uit al de voor- 



20 



