308 DE ATMOSPHEERISCHE ELEKTRICITEIT. 



verhaalt hij — een blauwen vuurbol uit den metalen geleider te 

 voorschijn komen en op het voorhoofd van den hoogleeraar, die naast 

 den toestel stond, overspringen. Deze was onmiddellijk een lijk. So- 

 lokoff zelf werd ter aarde geworpen en verloor eenige oogenblikken 

 het bewustzijn. De proeven van romas met den elektrischen vlieger 

 zijn waarschijnlijk nog niet aan richmann bekend geweest , anders 

 had deze geleerde zeker meer voorzichtigheid in acht genomen. Andere 

 waarnemers althans werden door dit voorval gewaarschuwd en brach- 

 ten daarom het deel van den geleider , dat zich in het vertrek be- 

 vond, met den grond in geleidende verbinding; velen maakten tevens 

 gebruik van een klokkenspel om op een afstand van de aanwezig- 

 heid van elektriciteit verwittigd te worden. 



Het was van belang, behalve de sterkte ook de soort .der elek- 

 triciteit in den dampkring te kennen. Franklin bediende zich tot 

 dit doel van twee Leidsche flesschen, waarvan de eene met behulp 

 eener elektris eermachine met elektriciteit geladen was , terwijl de andere 

 door middel van een geleider in gemeenschap stond met de puntige 

 ijzeren staaf, die hij op zijn huis had aangebracht , zoodat de laatste de- 

 zelfde elektriciteit ontving, welke de wolken hadden. Tusschen deze 

 flesschen werd een kurken balletje aan een zijden draad opgehangen. Had- 

 den de beide flesschen dezelfde elektriciteit , dan zou het kurken balletje 

 eerst door de eene aangetrokken , maar dan , als gelijknamig geëlektriseerd, 

 door beide afgestooten worden ; ingeval echter de flesschen ongelijke elektri- 

 citeit hadden , zou het beurtelings door beide worden aangetrokken en zich 

 dus van de eene naar de andere keeren. Latere waarnemers bedienden zich 

 eenvoudiger van den elektrometer ; een gewreven lakstang of ook 

 een gewreven staaf van glas daarbij gehouden , doet terstond de soort 

 der elektriciteit kennen. Franklin vond , dat de elektriciteit der on- 

 weerswolken zeer veranderlijk was ; zij bleek nu eens positief, dan 

 weder negatief te zijn. Bij kalm weder werd meestal positieve , bij 't 

 begin van een onweder negatieve elektriciteit opgemerkt. Ook latere 

 waarnemers hebben steeds gevonden, dat de luchtelektriciteit bij een 

 helderen hemel positief is en zoo blijft, maar in sterkte toeneemt, 

 wanneer nevels de atmospheer vullen en in 't algemeen, wanneer de 

 vochtigheidstoestand der lucht grooter wordt. Bij regen en sneeuw is 

 de lucht meestal afwisselend positief en negatief, maar meest wordt 

 dan negatieve elektriciteit opgemerkt. Franklin zette evenwel zijne 

 waarnemingen niet lang voort, maar wijdde in de eerste plaats zijne 



