DE ATMOSPHEERISCHE ELEKTRICITEIT 



DOOR 



Dr. G. N O O R D I N G. 



(Vervolg van blz. 816) 



Nog vóór de saussure bediende cavallo zich van een bewegelijk 

 instrument ter waarneming van de elektriciteit des dampkrings. Een lange 

 houten stang droeg aan het eene uiteinde een met zegellak bedekt 

 glazen buisje, waaraan een bol van kurk was bevestigd. De bol was op 

 deze wijze geïsoleerd. In dien bol werd een naald gestoken, die aan een 

 draad verbonden was , waarvan de waarnemer het andere eind in de hand 

 hield. Om de elektriciteit der lucht te onderzoeken, hield cavallo de houten 

 stang uit een venster der tweede verdieping van zijn huis onder een 

 hoek van 50° a 60" in de vrije lucht. Na eenigen tijd trok hij door 

 middel van den draad de naald uit den kurken bol ] de gelijknamige 

 elektriciteit was nu door den draad weggeleid en de bol derhalve met de 

 tegengestelde elektriciteit van den dampkring geladen. Zulks werd onder- 

 zocht door den toestel neer te laten en daarop den bol in verbinding met 

 een elektrometer te brengen. Op een dergelijke wijze gingen hemmer en 

 coulomb te werk. De inrichting, waarvan nog tegenwoordig te Kreuz- 

 nach gebruik wordt gemaakt (vroeger onder leiding van üellmann , 

 die nu voor eenige jaren overleden is) , berust op hetzelfde beginsel 

 (fig. 2). Hier echter wordt de houten stang, die op ongeveer één voet 

 afstands tegen den gevel van een hoog gebouw geplaatst is , door mid- 

 del van een koord verticaal in de hoogte getrokken , nadat de te laden 

 bol goed geïsoleerd daarop geplaatst is. Ten einde den bol een korten 



21 



