324 



DE ATMOSPHEERISCHE ELEKTRICITEIT. 



Fis- 4. 



nomen hoek de hoeveelheid elektriciteit of de intensiteit der lading te 

 berekenen , neemt lamont als de eenvoudigste hypothese aan , dat de 

 elektriciteit gelijkmatig in den beugel en de naald verdeeld is ; hij vindt 

 dan dat de elektrische spanning niet volkomen juist , maar toch nage- 

 noeg , evenredig is aan de afwijking of den waargenomen hoek. 



Peltiers instrument (fig. 4) , hetwelk o. a. te Brussel door quetelet 

 (in 't begin des vorigen jaars overleden) werd gebruikt , komt in hoofd- 

 zaak met dat van lamont overeen. De vierhoekige beugel is hier echter 

 door een van ronden vorm vervangen , die met een stalen stift in 



verband staat, waardoor de 

 koperen draad a b en de mag- 

 neetnaald c d gedragen wor- 

 den. De magneet c cl tracht 

 dus steeds de naald a b in 

 den magnetischen meridiaan 

 terug te voeren, zoodra deze 

 door de eene of andere oor- 

 zaak daarvan verwijderd is. 

 De ronde beugel eindigt ver- 

 der in een metalen stuk , dat 

 op een houten voetstuk ge- 

 isoleerd is en een horizontale , 

 metalen naald e f draagt. Bij 

 elke waarneming wordt voor- 

 af de naald e ƒ in het vlak 

 van den magnetischen meri- 

 diaan gebracht. Wordt nu de 

 bol A elektrisch , dan zal 

 zich de elektriciteit aan den 

 beugel en verder aan de naald 

 a b en de staaf ej mededeelen , en de naald a b verwijdert zich dien- 

 tengevolge van de staaf e f totdat de afstooting van beide lichamen even- 

 wicht maakt met de richtende kracht der magneetnaald. Door middel 

 van twee verdeelde cirkels , op het deksel en den voet van den glazen 

 cilinder aangebracht, kan men de afwijking aflezen. Peltier bepaalde 

 de waarde van de graden van zijn instrument door de elektrische 

 ladingen rechtstreeks in verband te brengen met de torsiebalans van 

 coulomb ; door eene tabel gaf hij voor eiken afwijkingshoek der bewege- 



