DE ATMOSPHEERISCHE ELEKTRICITEIT. 325 



lijke naald van zijn elektro meter de overeenkomstige elektrische span- 

 ning aan. Quetelet heeft een dergelijke tabel gebezigd, op een eenigs- 

 zins ander beginsel gegrond, en wel op de methode van de verdeeling 

 der elektriciteit tusschen twee bollen van gelijke oppervlakte. Hij heeft ge- 

 vonden , dat de op deze wij ze voor de graden van zijn elektrometer bere- 

 kende tabel volkomen overeenstemt met die , welke peltier uit zijne waar- 

 nemingen voor hetzelfde instrument afgeleid had. De beide experi- 

 menteele methoden gaven dus gelijke resultaten. 



Palmieri gebruikt bij zijne waarnemingen der luchtelektriciteit te 

 Napels eeu bewegelijken conductor in verbinding met een bijzonderen, 

 door hem uitgedachten elektrometer, den zoogenaamden bifilair-elek- 

 trometer. Deze bestaat uit een lichten aluminiumdraad , die aan twee 

 cocondraden horizontaal opgehangen en van een kleine metalen schijf 

 voorzien is, welke zich nabij een onder den draad aangebrachten ge- 

 leider bevindt. Aan dezen geleider wordt de elektriciteit medegedeeld , 

 die dan induceerend op den aluminiumdraad met het metalen schijfje 

 werkt en hierdoor den draad doet afwijken. Bij elke waarneming wordt 

 de bewegelijke conductor, die met den elektrometer in geleidende ver- 

 binding is , gedurende eene seconde op een constante hoogte geheven 

 en dan vooreerst de grootste afwijking, daarna de blijvende stand van 

 den elektrometer waargenomen. De eerstgenoemde , grootste afwijking 

 is volgens palmieri evenredig met de spanning der elektriciteit , terwijl de 

 blijvende stand afhangt van het elektriciteitsverlies. Uit beide waar- 

 nemingen wordt het ware bedrag der luchtelektriciteit berekend. Palmiüri 

 heeft de verdienste , onder de physici van den tegenwoordigen tijd in 

 Italië het eerst weder een grondig onderzoek der atmospheerische elektrici- 

 teit te hebben ingevoerd. Een ijverig navolger is Pater secchi te Rome , 

 die zich deels van een vasten toestel , deels van een bewegelijken geleider 

 bedient. De aanwijzingen van laatstgenoemd instrument zijn echter 

 volgens secchi zekerder. Ook dellmann , die verscheidene jaren ach- 

 teréén met de waarneming der luchtelektriciteit te Kreuznach belast is 

 geweest, geeft aan een bewegelijken toestel de voorkeur, vooral omdat 

 een vaste geleider te veel tijd behoeft (volgens delmann minstens 15 a 20 

 minuten) om zich geheel te laden. Volpicelli te Florence echter is een 

 andere meening toegedaan. Deze beweert, in strijd met de denkbeelden van 

 de meeste meteorologen van den laatsten tijd, dat alleen de vaste toestel 

 vertrouwbare uitkomsten geeft. Volgens hem zou elke geïsoleerde geleider 

 zich met positieve of wel met negatieve elektriciteit laden , naarmate hij in 



