334 DE ATMOSPHEERISCHE ELEKTRICITEIT. 



zijn als hier ondersteld wordt. Laat men toch de dampen van een 

 met water gevuld vat , hetwelk met de aarde in verbinding staat , 

 voorbij den bol van een geladen elektrometer strijken , dan wordt 

 de elektriciteit volstrekt niet weggeleid, mits men zorg draagt, dat 

 het glas daarbij niet beslaat. Aan den anderen kant echter weten we, 

 dat al onze elektrische toestellen in een vochtige lucht moeilijk werken 

 en spoedig ontladen worden, waaruit volgt dat de waterdamp het 

 geleidend vermogen der lucht althans aanzienlijk verhoogt. 



Van de luchtelektriciteit , waarvan tot heden bijna uitsluitend sprake 

 was, moet wel onderscheiden worden de wolkenelektriciteit. Als ken- 

 merken der luchtelektriciteit zou men kunnen opgeven : 



1. Zij is steeds positief. Bij een helderen hemel toch wordt uiterst 

 zelden negatieve elektriciteit opgemerkt; zoo vond beccaria te Turijn in 

 15 jaren bij menigvuldige waarnemingen slechts 6 malen negatieve elek- 

 triciteit. Ook latere waarnemers komen hierin overeen. Zoodra dan ook 

 negatieve elektriciteit wordt waargenomen , moet aan wolkenelektriciteit 

 gedacht worden. Bij bedekten hemel vindt men ook nog wel positieve 

 elektriciteit , maar deze is zwakker en de dagelij ksche gang onregel- 

 matiger. Nevels daarentegen versterken de positieve elektriciteit der 

 lucht , maar als ze neerslaan vermindert deze. Omtrent de elektriciteit 

 bij regen loopen de waarnemingen zeer uitéén. 



2. De luchtelektriciteit heeft een dagelijksche en een jaarlijksche peri- 

 ode. Wij hebben dit punt reeds boven behandeld en merken alleen nog op , 

 dat deze periode nagenoeg overal dezelfde blijkt te zijn , te St. Louis 

 en te Windsor in Noord- Amerika , zoowel als op verschillende plaatsen 

 van Europa. 



3. Zij is voor dezelfde plaats een constante grootheid. Wanneer men 

 de som der hoeveelheden elektriciteit neemt , die in den loop van eenjaar 

 wordt opgemerkt , blijkt deze althans te Kreuznach , volgens dellmann , 

 en te St. Louis, volgens wislizenüs, steeds dezelfde te zijn. 



Het bestaan eener wolkenelektriciteit is door verschillende waarne- 

 mingen met elektrische vliegers of met aan draden bevestigde ballons 

 geconstateerd. Ook door waarnemers op hooge bergen, o. a. peltier , en 

 door verschillende luchtreizigers is zij opgemerkt. Zij bleek daarbij nu eens 

 positief, dan weder negatief te zijn. De aanwezigheid eener wolkenelektri- 

 citeit bleek ook nog onlangs uit de waarnemingen van de gebroeders tis- 

 sandiee, in een luchtballon, waarmede zij met nog vijf andere reizigers 

 den 16dcn Februari 1873 te La Valette opstegen. Een 200 M. lange 



