354 REDEVOERING. 



integendeel eene ontdekking te herdenken, die in de oogen van onkun- 

 digen zelfs nu nog van zeer weinig gewicht zal schijnen, maar die 

 in werkelijkheid een der belangrijkste gebeurtenissen der zeventiende 

 eeuw is geweest, eene ontdekking waarvan de invloed zich zal doen 

 gevoelen tot aan het verste nageslacht, wanneer de tegenwoordig 

 bestaande staten nog slechts den geschiedschrijver belangstelling zullen 

 inboezemen en de namen van velen, die eenmaal de bewondering of 

 de schrik hunner tijdgenooten waren, aan de vergetelheid zullen zijn 

 prijs gegeven. Want wat ook op aarde slechts een tijdelijk bestaan 

 hebbe, wat ook bestemd zij vroeger of later weder te vergaan en 

 te verdwijnen, — niet de eenmaal verworven kennis der natuur. Zij 

 is het blijvend eigendom van alle natiën en volkeren, met één woord 

 van de menschheid. Zij prent haar onuitwischbaar merk op den loop 

 der beschaving, van den vooruitgang in den edelsten zin des woords. 



Niet de ruwe kracht des veroveraars is het, die den duurzaamsten 

 invloed op den gang der wereldgebeurtenissen heeft, maar veeleer 

 zijn het de ideën, de denkbeelden, die dezen langzaam voorbereiden 

 en ten slotte bepalen; de ideën, die slechts dan met onweerstaanbare 

 macht tot de overwinning leiden , wanneer zij de vrucht zijn van wer- 

 kelijke, zekere kennis, verworven door den onderzoekenden geest, die 

 naar onvervalschte waarheid dorst. 



Alle ontdekkingen op het gebied der natuurkennis zijn in den eer- 

 sten aanvang schijnbaar gering en van weinig beteekenis. Waartoe zij 

 eenmaal zullen geleiden , kan de ontdekker zelf in de verste verte niet 

 voorzien. Maar zij gelijken het hoopje sneeuw, dat van den berg 

 afdalend al grooter en grooter wordt, totdat het ten slotte als eene 

 lawine met donderend geweld verder rollende eene kracht heeft ver- 

 kregen, die alles wat het in den weg staat verplettert, of in hare 

 vaart met zich medesleept. 



Zoo ook is het gelegen met de ontdekking, vóór tweehonderd jaar 

 door onzen leeuwenhoek gedaan, van het bestaan eener voor het 

 bloote oog geheel onzichtbare wereld. Misschien achten sommigen Uwer 

 die voorstelling overdreven en schrijven haar toe aan eene te hooge 

 ingenomenheid des sprekers met natuurstudie. Wij zullen zien M. H!. 

 Straks hoop ik die voorstelling te rechtvaardigen, door het ook voor 

 hen, die thans nog mochten twijfelen, duidelijk te maken hoe die 

 ontdekking het beginpunt is geweest eener reeks van verdere ontdek- 

 kingen, welke aanleiding hebben gegeven tot gevolgtrekkingen en 



