356 REDEVOERING. 



alle werelddeelen verbreid; handel en nijverheid namen eene vroeger 

 en later ongekende vlucht ; rijkdom en welvaart verspreidden hunne 

 weldaden , zonder nog de verslapping mede te brengen , die later volgde. 

 Zijne vloten bedekten de zee en handhaafden, meest met goed ge- 

 volg, tegenover het afgunstige Groot-Brittanje het goede recht dei- 

 volken op dien algemeenen waterweg. Zijne Staatslieden werden in 

 geheel Europa geëerbiedigd , en menig geschil , dat dreigde den vrede 

 te verstoren , werd in den Haag beslecht. De vrijheid , overal elders 

 in meerdere of mindere mate onderdrukt , had hier haar zetel geves- 

 tigd. Politieke vluchtelingen , of zij die om hun geloof vervolgd werden 

 vonden hier een veilig toevluchtsoord. Kunsten en wetenschappen 

 bloeiden, en uit alle landen van Europa stroomden leerlingen naar onze 

 hoogescholen , die reeds waren opgericht terwijl de strijd nog voortduurde. 

 Het was in dien tijd, dat mannen als christiaan huygens, frede- 



RIK RUYSCH , REYNIER DE GRAAF , N1COLAAS TÜLPIUS , JOHANNES 8WAM- 



merdam , nicolaas witsen , hermannus boerhaave e. a. leefden en werkten 

 en elk op zijne wijze het gebied der natuurkennis verruimden, terwijl 

 zij den roem der vaderlandsche wetenschap heinde en ver verbreidden. 

 En het was ook toen, dat de held onzer feestviering, antony van 

 leeuwenhoek, de nederige burger van Delft, de kamerbewaarder van 

 Heeren Schepenen, een man, die aan geene hoogeschool had gestu- 

 deerd, die geene andere taal verstond dan zijne moedertaal, de oogen 

 van geheel Europa op zich vestigde door de vreemde en ongehoorde 

 ontdekkingen, die hij met door hem zelven vervaardigde mikroskopen deed. 



In het begin dierzelfde eeuw , of op het laatst der vorige , was het 

 mikroskoop door de janssens te Middelburg uitgevonden. Men had het 

 hier te lande echter nog schier niet gebruikt tot het doen van weten- 

 schappelijke onderzoekingen. In Italië' had zich malpighi, in Engeland 

 hadden zich robert hooke en nehemiah grew daardoor verdienstelijk 

 gemaakt. Maar wat deze geleerden ook reeds hadden aan het licht 

 gebracht, het verbleekte toen de ongeleerde leeuwenhoek zijne ont- 

 dekkingen begon bekend te maken. 



Leeuwenhoek werd bij de wetenschappelijke wereld ingeleid door 

 zijnen vriend en stadgenoot , den zelven door zijne ontdekkingen op 

 het gebied der anatomie beroemden reynier de graaf. Deze zond 

 een door hem in het latijn vertaalden brief van leeuwenhoek , 

 waarin eenige mikroskopische waarnemingen beschreven waren , aan de 

 Royal Society te Londen. Die brief was gedagteekend 28 April 1673. 



