REDEVOERING. 357 



Leeuwenhoek had toen reeds den leeftijd van veertig jaren bereikt. ' 

 Maar gelukkig was hem een langer leven beschoren dan zijnen vriend 

 en beschermer de graaf , die reeds in hetzelfde jaar op twec-en-dertig- 

 jarigen leeftijd stierf. Leeuwenhoek leefde tot in 1723; hij bereikte eenen 

 ouderdom van bijna 91 jaren , en tot weinige jaren voor zijnen dood, toen 

 hij reeds 86 jaren oud was , ging hij steeds voort met zijne onderzoekingen 

 en gaf daarvan verslag in een groot aantal van brieven , die deels aan de 

 Royal Society, deels aan verschillende voorname personen, vorsten, 

 staatslieden en geleerden , die hem een bezoek hadden gebracht of op 

 andere wijze met hem in betrekking waren gekomen, gericht w r erden. 

 Het zijn die brieven , welke mij de taak om de rol van medium op 

 mij te nemen , gemakkelijk maken. "Le style , c'est 1'homme" , heeft 

 buffon gezegd. Op niemand is dit meer van toepassing dan op onzen 

 leeuwenhoek. Men kan zich trouwens geen grooter tegenstelling den- 

 ken, dan tusschen den altijd sierlijken, soms verheven stijl van buffon , 

 — die schrijvende nooit vergat, dat hij een groot heer was en van wien 

 men verhaalt , dat hij altijd met geborduurde manchetten aan schreef, — 

 en dien van den eenvoudigen leeuwenhoek, die zich blijkbaar aan 

 eene fraaie inkleeding van hetgeen hij , als door hem ontdekt , mede- 

 deelde, niet in het allerminste bekreunde. Dikwerf zijn zijne uitdruk- 

 kingen plat, hoewel altijd goed gekozen, om zijne meening duidelijk 

 te maken. Hij bracht reeds de les in praktijk, die later vader van 

 alphen gaf, dat men namelijk een brief moet schrijven "eveneens als 

 dat men praat." Inderdaad is het, terwijl men zijne brieven leest, 

 alsof men met hem zit te keuvelen, alsof men hem hoort vertellen 

 wat hij al zoo door zijne mikroskopen gezien heeft. En al is zijn taal 

 ook weinig gekuischt, al springt hij ook dikwijls als in een gesprek 

 van het eene onderwerp over op het andere , zoodat in een enkelen 

 brief van weinige bladzijden soms vijf, zes ja meer, geheel uiteen- 

 loopende zaken worden ter sprake gebracht, toch munten die brieven 

 uit door iets dat niet zelden gemist wordt bij degenen, die hunne 

 mededeelingen in eenen veel fraaieren vorm weten te gieten , namelijk : 

 waarheidszin. Men kan die brieven niet lezen, zonder tot de overtui- 

 ging te geraken, dat de schrijver een door en door waarheidslievend 

 man was, dat, wanneer hij zeide : "ik heb dit of dat gezien" hij het 

 ook waarlijk juist zóó en niet anders gezien had. Waar hij niet zeker 



1 Leeuwenhoek is geboren te Delft den 24«en October 1632. 



