REDEVOERING. 361 



den salaris een zeker persoon te begunstigen. Het werk werd natuur- 

 lijk door anderen gedaan, die een geringer inkomen voor lief namen. 

 Bij de veren heetten de zoodanigen zetschippers. Toen vondel aan 

 lager wal was geraakt, schonk de regeering van Amsterdam hem 

 den post van boekhouder van de bank van leening. Men kan zich 

 echter den dichter van Lucifer moeielijk als opschrijver van be- 

 leende pandjes voorstellen. In mijne jeugd zijn mij nog dames aan- 

 gewezen, behoorende tot vroegere zoogenaamde regeerings-familiën , 

 die , reeds toen zij in de wieg lagen , tot turfdraagster , stovenzetster , 

 of eenig ander zoo al niet eervol, toch geld aanbrengend ambt, waren 

 benoemd. In dien goeden , ouden tijd beschouwde men dit volstrekt 

 niet als een misbruik, maar als een recht, dat toekwam aan hen, 

 die de macht in handen hadden. Tevens volgt echter hieruit, dat 

 zulke betrekkingen , die in onzen tijd , nu de booze revolutie aan alle 

 dergelijke privilegiën een einde heeft gemaakt en ambten alleen ge- 

 geven worden aan degenen die geacht worden inderdaad de daaraan 

 verbonden werkzaamheden te kunnen en te willen verrichten , toen 

 ten tijde een geheel anderen klank hadden dan tegenwoordig. 



Wat leeuwenhoek betreft , zoo hebben wij reden het stedelijk bestuur 

 van Delft dankbaar te zijn , dat hem een onbekommerd bestaan bezorgde 

 en zoo hem in staat stelde , om , zonder het bedrijf uit te oefenen 

 waartoe hij opgeleid was , * al zijnen tijd aan natuuronderzoek te 

 besteden. Dat hij lang vóór dat hij zijne waarnemingen wereldkundig 

 maakte zich reeds met natuuronderzoek en het vervaardigen van mikros- 

 kopen heeft bezig gehouden, blijkt uit enkele plaatsen zijner brieven. 2 



Een niet onbelangrijk deel zijner onderzoekingen verrichtte leeuwen- 

 hoek in zijnen buiten de stad gelegen tuin. Waarschijnlijk was die tuin , 

 waarvan hij herhaaldelijk gewag maakt, gelegen aan den buitenzoom 

 der stad, — zooals er vroeger zoo vele bestonden, voordat de uit- 

 breiding der steden dien tuingordel allengs meer en meer heeft doen 

 verdwijnen, — met een koepel die van de eene zijde uitzag op eene 



1 Dat van lakenkoopman. 



3 Zie o. a. de Missive van 9 September 1687 aan de K. S. , waarin hij van twintig 

 jaren vroeger verrichte waarnemingen van den aügel der mieren spreekt, en die van 9 

 Juni 1699 (zevende vervolg pag. 91), waarin hij zegt, dat hij omtrent veertig jaren 

 geleden, dus toen hij 27 jaar oud was, reeds vergrootglazen van een ongemeene klein- 

 heid had gemaakt. 



