REDEVOEH1NÜ. 363 



het ware in een voortdurenden staat van verwondering en bewonde- 

 ring, van opgetogenheid over al wat hij ziet. Overal erkent hij het 

 werk van een Alwijzen Schepper, of van hetgeen hij noemt "de voor- 

 sigtige Natuur." Alles is in zijn oog even volmaakt, even doelmatig. 

 Intusschen is zijne teleologie eene zeer onschadelijke en verre van de 

 bekrompenheid, welke wij bij latere schrijvers, zelfs nog in het begin 

 dezer eeuw, aantreffen. Ook verblindt zij hem volstrekt niet voor het 

 feit, dat er nuttelooze, overtollige organen zijn, die hij integendeel 

 zelf aanwijst. Met de licht- en bijgeloovigheid van vele zijner tijdgenooten 

 steekt hij den draak en zegt van hen, dat "zij niet verder zien dan 

 hun neus lang is." ! 



Brengen wij onzen vriend — want waarlijk wij moeten hem zoo 

 noemen , hoe nader wij met hem bekend geraken — nu een bezoek in 

 zijn huis en wel in zijne studeer- of werkkamer, of, zooals hij deze 

 altijd pleegt te noemen, zijn "comptoir." Wij kunnen het veilig doen 

 zonder gevaar te loopen van door zijne dochter mama , die een wakend 

 oog houdt op wel eens lastige gasten , die zich bij haren vader indrin- 

 gen , te worden afgewezen , want wij zijn spiritistische bezoekers en 

 hebben derhalve vrijen toegang. Slaan wij eerst een blik in het ver- 

 trek. Het is niet groot en heeft slechts één venster. Waarschijnlijk zijn 

 de muren helder gewit en is de plankenvloer met zand bestrooid of 

 met een mat bekleed. Daar zien wij een aantal zaken , die op een eigen- 

 lijk "comptoir" toch wel niet te huis behooren; vooreerst een glasbla- 

 zerstafel met een lamp er op. Leeuwenhoek had namelijk in zijne jeugd 

 op de kermis een kunst-glasblazer zien werken , en zich toen zelf in 

 het blazen van allerlei kleine werktuigen uit glazen buizen geoefend, 

 en hij gebruikte deze zeer dikwijls tot verschillende zijner onderzoe- 

 kingen. 2 Voorts ontwaren wij een balans, waarop tot azen toe kan 

 worden gewogen, en waarvan zijn bezitter zeer vaak gebruik maakt tot 

 het doen van gewichtsbepalingen, 3 b. v. van het gewichtsverlies van 

 onderscheidene stoffen , die hij in het gindsche oventje aan gloeiing 

 heeft blootgesteld. Dat leeuwenhoek zich ook met scheikundige onder- 

 zoekingen bezig houdt , getuigen eenige retorten en kolven ; en al zoekt 

 hij niet naar den steen der wijzen , noch naar de kunst om goud te 



1 Zie o. a. Vijfde vervolg, p 30. Zevende verv. , p. 27. 



2 Zie o. a. Vijfde vervolg p. 122 en 127. 



3 Tweede vervolg, p. 201 en 206 Vijfde verv. p. 165 



