366 REDEVOERING. 



slechts bekend bij eenige geleerden van zijn eigen vaderland en sedert 

 een paar jaren ook bij de leden der Royal Society te Londen. 



Voor hem staan eenige glazen , gevuld met een bruin vocht. Het 

 zijn aftreksels van peper , gember en andere kruiderijen. Hij is namelijk 

 bezig te zoeken naar de oorzaak van den smaak van verschillende stoffen 

 en meent die gevonden te hebben in de aanwezigheid van puntige kris- 

 talletjes van onderscheiden vorm , die de smaaktepels van de tong zouden 

 prikkelen. Om deze ook te ontdekken in zoo scherp smakende stoffen als 

 peper , gember enz. , heeft hij er aftreksels van gemaakt en neemt zich 

 voor deze nu door het mikroskoop te beschouwen. Hij laat een weinig 

 daarvan opstijgen in een dun glazen buisje , waarvan er vele van ver- 

 schillende wijdte onder zijn bereik staan , en brengt dit voor de lens 

 van een zijner mikroskopen, een werktuigje, zoo eenvoudig van samen- 

 stelling, zoo plomp van bewerking, dat wij, die gewoon zijn aan de 

 zoo kunstig ingerichte mikroskopen van den tegenwoordigen tijd, ons 

 ter nauwernood begrijpen kunnen hoe leeuwenhoek daarmede zulke 

 voortreffelijke waarnemingen kan hebben gedaan. Het is niet anders 

 dan een langwerpig vierkant , koperen , zilveren of zelfs gouden dubbel- 

 plaatje, met eene opening daarin, waarin de kleine lens gevat is, en 

 eene daarachter geplaatste schroef, eindigende in een klein spitsje , 

 waaraan het voorwerp, dat men beschouwen wil, is bevestigd. Nu 

 houdt hij dat werktuigje voor zijn oog tegen het licht. Hij ontdekt 

 echter in het vocht , dat in het buisje bevat is , geen spoor van de door 

 hem verwachte scherphoekige kristallen , maar wel ziet hij een gewemel 

 van rondachtige zeer doorschijnende lichaampjes, die in allerlei rich- 

 tingen door elkander zwemmen , elkander als het ware vervolgen , van 

 gedaante veranderen, deelen uitsteken en intrekken. Kunnen dit diertjes 

 zijn? Zoo ja, dan zijn zij vele duizende malen kleiner dan dekaasmijt, 

 dat bewegende stipje, hetwelk men tot dusverre voor het kleinste 

 levende schepsel hield. Nog twijfelt hij. Hij brengt het met vocht gevulde 

 buisje voor eene sterkere lens. Maar neen , er is geen twijfel aan , dat 

 zijn diertjes, ja hij bespeurt er nu nog drieërlei andere, die nog mer- 

 kelijk kleiner zijn dan de eerst waargenomene : de kleinste zijn "meer 

 dan duysent maal cleynder dan het oogje van een luys". Behooren die 

 wezentjes tot de stof waarvan het aftreksel gemaakt is? Neen, want 

 hij ziet ze in de aftreksels van verschillende plantaardige stoffen, ja 

 in regenwater , dat eenigen tijd in een ton heeft gestaan. Toen hij 

 zoo ver gekomen was, maakte hij in een brief, gedagteekend 9 October 



