HET BETEL- OF SIRIH-KAUWEN DER TROPISCHE AZIATEN. 377 



ten maakte, heeft nog niets van zijne frischheid verloren : "Ooc gaense," 

 zegt deze nauwkeurige opinerker , "eenen gheheelen dagh knauwen bla- 

 deren diemen heet Bettele , met kalck ende een Fruijt ghenaemt Arrequa 

 en somtijdts voor diet begeert wat Cate daerbij. Dese drie dinghen sit- 

 tense eenen gheheelen dagh en knouwen ghelijck die ossen en koeijen 

 erkauwe , spouwen het eerste sop uijt , het andere zwelghense in , waer- 

 mede de mont so roodt ende swart make dat het voor 't niet ghewoon 

 en is een walch om (aan te) sien is." (Itin. passim Cap. 31 — 60.) Ook 

 hebben de aziatische dames, even als in zijn tijd de portugeesche : "de 

 seltde usantie van dese Bettele t' eten en hebben het des nachts bij haer 

 hooft-eynde van 't bed staen en als zy niet slapen connen soo ist alle 

 oogenblick het Bettele te cauwen ende uyt te spouwen" {ltin p. 85). 

 De geleerde paludanus geeft in zijne annotatie hierop voor het nach- 

 telijk kauwen der vrouwen zekere reden, welke buiten hem aan nie- 

 mand bekend en dus niet noodig te herhalen is. Eveneens is de bewe- 

 ring , door tallooze auteurs van lateren tijd herhaald , betreffende den 

 heilzamen invloed van het sirih-kauwen op de tanden en het tandvleesch , 

 het doen ontstaan van een zuiveren adem geheel problematiek , doch het 

 is een algemeen erkende waarheid "dat die ghewoon zyn zulcks te eeten , 

 daervau aflatende , eenen stinkenden asem verkryghen" (p. 85). Wel- 

 licht is dit laatste een van de redenen om het kauwen nimmer te sta- 

 ken , althans zij die er eens mede beginnen laten er nimmer van af, en 

 schijnen een genot er in te vinden dat nimmer verzadigt of de gezond- 

 heid schaadt , daar zij hun leven lang ongedeerd er geheel vrij aan toe- 

 geven, terwijl de gene ver-drinker, de amfioenschuiver en zelfs de Coquero 

 die zich in het kauwen van Cocabladen te buiten gaat , weldra er on- 

 der bezwijkt. Linschoten noemt het dan ook "het daghelycx broodt 

 van Indien ," en blume verklaart dat de aziatische volken veeleer eten 

 en drinken zullen verzaken dan hun geliefkoosde sirih. Ook is deze 

 geleerde van gevoelen dat het in het vochtige en pestilente klimaat 

 van Indië geschikt is de gezondheid te bevorderen (bij lindley , The 

 vegetable hingdom 3e Ed. p. 137) , in welk geval het te wenschen ware 

 dat de Europeanen in Indië zich het gebruik eigen maakten , doch on- 

 gelukkig ontbreekt het dezen aan het motief van de inlanders, die tij- 

 dens zij huwbaar worden , zich er voor hun leven aan toewijden , al- 

 leen op grond van den adat — het door den tijd geheiligd gebruik 

 van den voorzaat ! 



De grenzen tot waar het sirih-kauwen zich uitstrekt, liggen overal 



