2 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Eenzijdig geleidingsvermogen. — Dr. a. schuster beschrijft (Philosophical 

 magazine XL VIII p. 251) eenige verschijnselen , waaruit blijkt dat een ge- 

 heel metalen stroombaan somwijlen de E veel beter in de ééne dan in de andere 

 richting kan geleiden. Hij nam dit waar bij metingen van de inductiestroomen , 

 door beweging van een magneet in een spiraal opgewekt. Deze zijn noodzake- 

 lijk steeds in richting afwisselend , en bij genoegzaam snelle opvolging verkrijgt 

 men dus daarvan geen werking op het naaldsysteem van een stroommeter. Toch 

 nam sch. dikwijls zulk eene afwijking waar; vooral dan als in de stroombaan een 

 metaaldraad met behulp van verbindingschroeven was ingevoegd, zonder dat 

 aan het schoonmaken der uiteinden bijzondere zorg was besteed. Zoodra deze 

 door afschraping waren gereinigd geworden , verdween de afwijking. Sch. meent 

 haar te mogen toeschrijven aan de luchtlaag , welke zich aan de metaalopper- 

 vlakte der geleiddraden hecht. In een gas toch , waarin twee elektroden , eene 

 spits en een bol , zijn gedompeld , zal de E niet even gemakkelijk van de eerste 

 tot de twoede overgaan als omgekeerd. Iets dergelijks, meent sch. , moet ook plaats 

 hebben in de uiterst dunne luchtlaag, welke de spits der verbindingschroef 

 scheidt van het metaal des geleiddraads. Hij geeft toe dat het verschijnsel hier- 

 door niet geheel en al wordt verklaard , maar meent toch de aandacht te moeten 

 vestigen op het feit zelf, dat zeker bij velerlei metingen storend kan optreden, 

 zonder altijd even duidelijk als bij de zijne in 't oog te vallen.^ ln. 



Phonoptometer. — Onder dezen naam beschrijft lissajous {Journal dephysi- 

 que III p. 265) eene wijziging van den door hem vroeger bekend gemaakten com- 

 parateur optique des mouvements vibratoires. Zooals men weet bestaat deze 

 laatste uit een groote stemvork met elektromagneet en stroombreker , welke door 

 een elektrischen stroom in voortdurende trilling kan worden gehouden. Een der 

 takken van dien vork draagt de voorwerplens van een klein, zwak vergrootend 

 mikroskoop. Een lichtend punt , daardoor gezien terwijl de vork trilt , vertoont 

 zich tot eene streep uitgerekt, en is nu dit punt aan een lichaam verbonden, 

 dat zelf trilt in een vlak, loodrecht op dat van den vork, dan verkrijgt 

 men de uit de combinatie der beide trillingen voortspruitende figuren van 

 lissajous of eigenlijk van wheatstone. De nu aangebrachte wijziging betreft 

 uitsluitend het optisch gedeelte der inrichting. In plaats van de voorwerplens 

 eens mikroskoops draagt nu de stemvork de derde lens — van het oog afge- 

 rekend — van de oogbuis eens aardschen verrekijkers , die overigens geheel als 

 gewoonlijk is ingericht. Hierdoor wordt het mogelijk het trillende lichaam zoo- 

 ver van den comparateur te plaatsen als men wil , dus het anders lichtelijk 

 storend verschil in de amplitude der beide trillingen te compenseren. Het in- 



