12 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Akademie 1874, S. 119). Het beeld van een dun gypsblaadje in een pola- 

 risatietoestel gezien , vertoont zich , gelijk bekend is , helder gekleurd ; maar 

 slechts bij bepaalde standen van de beide assen van het kristal ten opzichte 

 van het polarisatie vlak. Doet men liet uit dien stand draaien , dan vermindert de 

 kleur in helderheid en voor eiken stand kan de intensiteit van het gekleurde 

 licht berekend worden. Door een spectroskoop bezien , geeft dit een spectrum 

 met donkere strepen , die men al naar de dikte van het plaatje voorname- 

 lijk of uitsluitend kan verkrijgen in een der hoofdtinten van het spectrum. 

 Vielen zij in het rood en had men het gypsblaadje zoo gedraaid dat ze on- 

 zichtbaar waren , dan moest men het om ze weder zichtbaar te maken zoo- 

 veel draaien, dat de lichtintensiteit daardoor \' m grooter werd. Inde vol- 

 gende kleuren was de tot het weder zichtbaar maken juist toereikende licht- 

 vermeerdering al geringer en geringer , naarmate men zich verder van het 

 rood verwijderde. In het violet bedroeg zij slechts '/ 26?j . Proeven met draai- 

 ende schijven met gekleurde radiaalstrepen gaven gelijksoortige uitkomsten. 

 Eene herhaling van deze proefnemingen, vooral ter bepaling van den invloed 

 der individualiteit van den waarnemer, is zeker niet overbodig. ln. 



Warmtegeleiding in kristallen. — Reeds in 1847 is door de onderzoe- 

 kingen van de senarmont het feit bekend geworden, dat alleen in kristallen 

 van het regelmatig systeem de warmtegeleiding in alle richtingen dezelfde is , 

 zoodat wanneer men zich een warmtebron in het midden des kristals ge- 

 plaatst denkt, alle punten van gelijke temperatuur daar romdom een bol 

 zouden begrenzen. In eenassige kristallen zou dit u isothermvlak" een omwen- 

 telingsellipsoïde zijn en in tweeassige een ellipsoïde met drie ongelijke assen. 

 Jannettaz heeft nu {Annales de chimie et de physique , 1873, 5) een 

 vier-en-veertigtal verschillende kristallen op hunne warmteleiding in verschil- 

 lende richtingen onderzocht en in het algemeen met die van de senarmont 

 volkomen overeenstemmende resultaten verkregen. Hij vond bovendien dat er 

 eene innige betrekking tusschen de richtingen van het grootste geleidings- 

 vermogen en die der gemakkelijkste splijting bestaat. Alle kristallen ver- 

 toonden beide richtingen volkomen samenvallend , met uitzondering alleen van 

 smaragd en kalkspaath. Fizeau had reeds vroeger aan deze beide een andere 

 anomalie doen -kennen: bij verwarming krimpen zij in de richting van een 

 harer assen in , om zich bij verkoeling weder uit te zetten. ln. 



kele belangrijke leiten in 't oog gevallen, die in de vorige jaargangen van dit bijblad 

 niet waren vermeld. Een paar referaten mogen volstaan om dit verzuim in te halen. 



LN. 



