WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



NATUURKUNDE. 



Geluidstrillingen in drupvormige vloeistoffen, als deze in buizen besloten 

 Zijn. — Na vele vergeefsche proefnemingen is het kundt en lehmann ge- 

 lukt om zuilen van drupvormige vloeistoffen op dezelfde wijze, als waarop de 

 eerste dit vroeger voor luchtvormige gedaan had, in sterke staande trillingen 

 te brengen {Poggendorffi 's Annalen CLIII S. 1). De reden waarom dit eerst 

 mislukte ligt waarschijnlijk wel hierin , dat de vloeistof — water b. v. — volkomen 

 luchtvrij moet zijn. Is zij dit niet, dan laat zij bij de minste trilling kleine 

 luchtblaasjes los , die , zich vereenigende , verder het ontstaan van staande 

 trillingen in de vloeistofkolom uitermate bemoeielijken. Tot het zichtbaar 

 maken van de knoopen daarbij kan men , gelijk gemakkelijk te begrijpen is , 

 nu niet zoo als voor gassen poeder van kiezelzuur of lycopodium gebruiken , 

 maar dient tot een zwaardere stof zijn toevlucht te nemen. Het best voldoet 

 zeer fijn gezift ijzervijlsel. Van dit poeder verkrijgt men de ophoopingen op 

 de knoopplaatsen scherp genoeg begrensd om daardoor de golflengte van den 

 voortgebrachten toon in de vloeistof en dus, op dezelfde wijze als in gassen, 

 ook de voortplantingssnelheid van het geluid in de vloeistof te kunnen bepa- 

 len. Dit doende , zijn K. en L. tot uitkomsten geraakt , die een zeer overwe- 

 genden invloed op deze snelheid aantoonen van de wijdte der buis en de dikte 

 harer wanden. Daardoor weerspreken deze uitkomsten de verklaring, welke 

 wertheim vroeger gegeven heeft van het verschil in die voor de voortplan- 

 tingssnelheid van het geluid in water , al naar dat deze uit rechtstreeksche 

 bepalingen in een uitgestrekte watermassa verkregen , uit de samendrukbaar- 

 heid van water berekend of eindelijk, zoo als dit door wertheim zelven ge- 

 schied was , uit de toonhoogte en de golflengte van door en onder water 

 klinkende orgelpijpen was afgeleid. Om hier niet te wijdloopig te worden 

 moeten wij den belangstellende in dit laatste onderwerp naar de aangegeven 

 bron verwijzen. ln. 



3 



