18 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAO. 



Uitvloeiingssnelheid van water door buizen. — Een uitgebreide proeven- 

 reeks van baumgartner (Ibid s. 44) heeft bewezen dat niet slechts bij 

 haarhuizen, zooals dit reeds door de proefnemingen van poiseuille en an- 

 deren bekend was , de temperatuur op de doorvloeiingssnelheid een aanmer- 

 kelijken invloed heeft , maar dat deze ook bij buizen van vrij aanzienlijke mid- 

 dellijn nog duidelijk bemerkbaar is. Bij eene glazen buis van bijna 3 m. M. 

 middellijn en omstreeks 0,5 M. lengte , bedroeg de uitgevloeide hoeveelheid 

 bij 72° C ruim 12 ten honderd meer dan bij 2°C, onder overigens geheel de- 

 zelfde omstandigheden. ln. 



Eene mathematische constructie. — lissajous (les Mondes XXXV p. 522) 

 geeft de volgende constructie op. Wanneer men twee elkaar rechthoekig snij- 

 dende lijnen trekt en ergens in haar vlak een punt bepaalt waarvan de af- 

 stand tot elk dier lijnen gelijk is aan den hoofdbrandpuntsafstand ƒ van 

 eenigen hollen spiegel, dan zal elke lijn, welke door dit punt getrokken 

 wordt, de beide eerstgetrokken lijnen snijden op afstanden van beider onder- 

 ling snijpunt , die, den eenen a en den anderen b noemende , voldoen aan de 



vergelijking 



111 



' / ~" ~u H b 

 met andere woorden : die beide zijn geconjugeerde brandpuntsafstanden voor ge- 

 noemden spiegel. Zoodra dus van deze drie afstanden twee gegeven zijn , kan 

 men door deze eenvoudige constructie den derden bepalen. En meer nog, al 

 wie zich de moeite wil geven om de hier veronderstelde figuur werkelijk te 

 beschrijven, zal bemerken dat de boven aangegeven eigenschap gemakkelijk te 

 bewijzen is en dat daardoor ook de bijzondere waarden van een der beide 

 koppelbrandpuntsafstanden, wanneer de andere van grooter tot kleiner dan,/' af- 

 neemt, op verrassende wijze zichtbaar worden. Even zoo voor bolle spiegels 

 en — met de noodige voorafbepaling aangaande de beteekenis van positieven 

 en negatieven toestand — ook voor bolle en holle lenzen. ■ 



Lissajous heeft deze zelfde constructie ook nog toegepast op dergelijke 

 bepalingen voor een samenstel van lenzen en spiegels , dus op allerlei soort 

 van optische werktuigen. Zelfs geeft hij de toepassing daarvan op het achro- 

 matisme. ln. 



Werking van den magneet op elektrische ontladingen in verdunde gassen. — 



Chatjtard heeft aan de Académie des sciences , in hare zitting van 16 Nov. 11. , 

 schriftelijk de uitkomsten medegedeeld van zijne proefnemingen over dit onder- 



