58 WETENSCHAPPELIJK BIJ BLAD. 



NATUURKUNDE. 



Voortplantingssnelheid van het licht. — Cornu , over wiens proefnemingen 

 dienaangaande wij in den jaargang 1873 van dit bijblad reeds berichtten, 

 heeft deze herhaald met grootere voorzorgen en onder gunstiger omstandig- 

 heden. De gevolgde methode was altijd die van fizeau , waarbij, zooals be- 

 kend is, die snelheid berekend wordt uit drie door de waarneming verkregen 

 gegevens: het aantal omwentelingen van het getande rad, de tijd en de af- 

 stand tusschen het rad en den reflector. De beide eerste konden nu met groote 

 nauwkeurigheid worden waargenomen met behulp van een roteerenden cilinder , 

 van een meter omtrek , waarop door elektromagneten een stip werd voortge- 

 bracht, telkens als het rad 40 of 400 omwentelingen had volbracht, na 

 elk tiende deel eener seconde en telkenmale als de waarnemer een maximum 

 of minimum van licht zag. De afstand tusschen de beide stations — het 

 boventerras van het observatoire te Parijs en de toren van Montlhéry — was 

 van vroeger bekend en werd nogmaals nauwkeurig nagegaan , en terwijl die 

 bij de vroegere proefnemingen slechts 10 310 M. bedroeg, was die thans 

 23 810 M. Het gemiddelde der uitkomsten van 504 metingen was nu, voor 

 de voortplantingssnelheid 300 330, of in het luchtledige 300 400 M. in 

 de seconde. Onzekerheid waarschijnlijk minder dan een duizendste. Het is op- 

 merkelijk dat deze snelheid grooter is dan de vroeger door cornu verkre- 

 gene — 298 500 M. — en dus meer nog dan deze nadert tot de oudere 

 van romer en beadley {Journal de physique, IV p. 104). ln.. 



Bepaling van het diamagnetisme door middel van elektrodynamische in- 

 ductie. — Prof. toepler te graz heeft (Wiener Sitzungsberichte , Jan. 1875 

 en daaruit philosophical magazine, IL p. 246) eene methode bekend ge- 

 maakt om het boven aangegeven doel langs vrij eenvoudigen weg te berei- 

 ken. Zij is eene toepassing van den bekenden differentiaalinductor van dove. 

 In de holte van twee spiralen van dik draad, elk van 100 windingen, zijn 

 spiralen van dunner draad, elk van 1000 windingen, geplaatst. De eerste 

 zijn onderling en met de polen eener galvanische batterij door een commutator 

 verbonden, zoodat men gemakkelijk 10 of 12 inductiestooten in de seconde 

 daarin kan voortbrengen. De beide laatste zijn onderling en met een spiegel- 

 galvanometer verbonden , zóó , dat de bij één inductiestoot opgewekte stroo- 

 men van beide elkander in hunne werking op den galvanometer tegenwerken , 

 en mede met opname van een commutator in de stroombaan , die op dezelfde 



