WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



NATUURKUNDE. 



Balans van Mendeljeff. — De formule voor den doorslaghoek eener balans 

 bij gegeven overwicht toont aan , dat die hoek toeneemt met de lengte van 

 den evenaar. Hierop afgaande geeft men gewoonlijk, voor gevoelige balansen, 

 aan dien evenaar eene veel grootere lengte dan anders wel noodig zou zijn. 

 Toch is het waar, dat men daardoor aan gevoeligheid meer verliest dan wint, 

 aangezien het gewicht van den onbelasten evenaar in den noemer dier formule 

 voorkomt , en dit , als men de lengte n maal grooter maakt , "zal de evenaar 

 denzelfden wederstand tegen buiging behouden , noodzakelijk veel meer dan 

 n maal grooter worden moet. "Reeds op de wereldtentoonstelling te Weenen 

 waren zeer gevoelige balansen van kravogl met korten evenaar aanwezig, 

 en thans beschrijft mendeljeff {Les mondes en daaruit CarVs Repertorium 

 XI. S. 91) zulk eene, met eene opgave van hare werking. Zij is voor eene 

 belasting van 1 kilogram op elke schaal geschikt. De evenaar, uit aluminium, 

 is slechts 12 cM. lang. Aan elk der uiteinden daarvan is een ring met kruis- 

 draad bevestigd , en daarachter is , onbewegelijk , eene schaalverdeeling van 

 0,1 mM. De aanwijzing van den kruisdraad op deze schaal kan met behulp 

 van een daarvoor geplaatste loupe gemakkelijk afgelezen worden. Met de bo- 

 vengenoemde belasting geeft een overwicht van 1 milligram een doorslag van 

 15 schaaldeelen , zoodat ] ,, mGr. , of V30 ooo ooo ^ er g enee ^ e belasting dus 

 nog volkomen duidelijk wordt aangetoond. Bij hare geringe afmetingen kan 

 de geheele balans gemakkelijk onder de klok eener luchtpomp worden geplaatsl. 

 en kunnen dus de wegingen in genoegzaam luchtledige ruimte geschieden. 

 Het eenige nadeel van zulk een korten evenaar voor een balans van een 



11 



