EEIS NAAR DEN DEMPO. 17 



heesters beplant, welke in deze spoedig opschietende graansoort scha- 

 duw en vochtigheid vinden , en na het snijden van de paddie reeds 

 voldoende wortel gevat hebben. 



Deze koffietuinen staan zeer goed, ofschoon de boomen meestal te 

 dicht bij elkander staan, hetgeen bij het grooter worden er van het 

 plukken der vruchten zeer bemoeielijkt. 



Zonder eenigen dwang worden deze tuinen nog al goed onderhouden. 



De Klapperboom tiert in dit bergland niet zoo goed als op de kust- 

 plaatsen ; in de zeer aan de winden blootgestelde omstreken van Bandar 

 het minste. Daarentegen groeit de Sagoweerpalm {Borassns gumulus) 

 te beter en verschaft door den uit het sap der mannelijke bloem ge- 

 wonnen suiker eene redelijke winst aan de bevolking. Goed omheinde 

 suikerriettuinen worden er dikwijls aangetroffen. Het sap van het riet 

 wordt even als dat der Sagoweerpalm tot het bereiden van inlandsche 

 suiker gebruikt; door de ondoelmatige en primitieve bewerking bij het 

 uitpersen gaat echter veel daarvan verloren. 



De meeste europeesche groenten kunnen bij eenige behartiging van tuin- 

 bouw in de geheele Passumah met voordeel geteeld worden, maar de 

 bevolking dient tot deze kuituur nog aangemoedigd te worden. Aard- 

 appelen en kool, volgens overlevering tijdens het engelsche bestuur 

 van uit Benkoelen ingevoerd, zijn verbasterd en schaarsch. 



Aan vruchtboomen is het land niet rijk, ofschoon de wijnrank, olijf, 

 kastanje, verschillende citrussoorten en zelfs het europeesche ooft naast 

 alle Indische vruchten zoude kunnen rijpen. Behalve Klappa en Areng- 

 palmen , eenige Gandaria {Bouca oppositifolia) , Petch (2 soorten van 

 Mimosae, verschillende in grootte van bladen en vruchten; de eene is 

 de Acacia leucocephala) , Manga , Mangistan en Pisangboomen is er wei- 

 nig belangrijks te vinden. Overigens zijn opgenoemde vruchtboomen 

 ook nog zeer dun gezaaid. De bevolking plant geene boomen ; dit wordt 

 aan de vogels overgelaten. 



Kleine aanplantingen van wilde pisang {Heliconia'i) worden dik- 

 wijls aan den voet van den berg aangetroffen; — de bevolking trekt 

 voordeel van den fijnen en sterken bast dezer plant, terwijl de oude 

 bladen voor het inpakken voor eetwaren en de jonge voor cigarretten 

 gebruikt worden. 



Rottang groeit in het bosch in verschillende soorten, toch op lang 

 na niet in zoo groote hoeveelheid als in de Palembangsche buitenlan- 

 den langs den Moesie , Lematang en andere rivieren. 



2 



