28 OVER HET VOOKHOOFD ALS MAATSTAF 



eene hersenmassa die feitelijk in dezelfde verhouding tot hen staat als 

 tot het voorhoofdsbeen , hoewel zij er volgens de theorie niets mede 

 zouden te maken hebben. 



Bovendien zou ook de vraag moeten beantwoord worden: welke 

 massa bij de dunnere beenderen , zooals de wandbeenderen , meer model- 

 leerenden invloed op de andere uitoefent, het weeke kraakbeen der 

 beenderen of de zeker niet minder weeke stof der hersenen , die eerst 

 in lateren tijd, door het vaster worden van haar eigen zelfstandig- 

 heid, eene consistentie verkrijgt, welke de mogelijkheid van eenige 

 inwerking verklaarbaar zou maken. Op dien tijd echter is het kraak- 

 been der schedelbeenderen op vele plaatsen reeds verhard en verbeend 

 in zulke mate, dat de invloed dier vastere hersenmassa niet gemakke- 

 lijker te begrijpen valt, terwijl nog daarenboven de vliezen, die de 

 hersenholte bekleeden en de hersenmassa beschutten, onwillekeurig het 

 denkbeeld aan een belemmering bij ons opwekken. 



Doch al ware ook de mogelijkheid van den invloed der hersenmassa 

 op de beenzelfstandigheid toe te geven , dan nog zouden wij , in den bouw 

 en de ontwikkeling van het voorhoofdsbeen , op bezwaren stuiten , zoodra 

 wij zijn inwendige oppervlakte naar zijne uitwendige wilden beoordeelen. 



Bij de wandbeenderen blijft over het geheel de dikte de5;elfde; de 

 verandering is ten minste gewoonlijk zoo geleidelijk, dat men daardoor 

 niet tot tegenwerpingen tegen de stelling zich genoopt zou voelen; 

 doch dit is geheel anders bij het voorhoofdsbeen. Reeds zeer dicht bg 

 de verbinding met de wandbeenderen scheiden de beide voorhoofds- 

 beenplaten zich en verwijderen zich van elkaar, terwijl de ruimte door 

 lossere beenzelfstandigheid wordt aangevuld. Lager nog ontstaan be- 

 paalde holten, ruimten die door geen beenzelfstandigheid worden inge- 

 nomen; het zijn de voorhoofdsboezems , die door hunne meer of mindere 

 uitgebreidheid de dikte van het voorhoofdsbeen boven den neuswortel vijf 

 of zes malen zoo groot maken als die op de bovenzijde van den schedel is. 



Hoe men zich hierbij zou kunnen voorstellen, dat het binnen het 

 been beslotene e enigen invloed zou hebben uitgeoefend op de buiten- 

 vlakte van het omkleedsel is moeilijk te begrijpen, terwijl zelfs, al is 

 de invloed dan van minder beteekenis, de inhoudsruimte van den sche- 

 del toch wezenlijk wordt gewijzigd, en dat zeker op eene wijze over 

 welke het niet mogelijk is naar het uitwendige te oordeelen. 



Nu komt er nog bij, dat de verhevenheden, de builen, bosses , aan 

 de buitenoppervlakte van den schedel, die zoowel aan de wandbeende- 



