HET WATER-WEERGLAS. 83 



te maken, gekleurd kan zgn. Het reikt namelijk een eindweegs in de 

 buis , het staat daarin dan eens hooger en dan eens lager. Ziedaar wat 

 men er aan "waarneemt". Zal het een "weerglas" zijn , dan moeten die 

 standveranderingen met het weder in verband staan, niet met het 

 tegenwoordige alleen — want welk weder het is, kunnen wij waarlijk 

 beter zien door naar buiten dan door naar het vocht in de buis te 

 kijken — maar ook en vooral met dat wat komen zal. 



Laat ons zien wat daarvan kan zijn! Een stijgen van het vocht in 

 de buis kan door niets , anders worden veroorzaakt dan door eene uit- 

 zetting van de lucht, die in de ruimte boven het water in de flesch 

 aanwezig en daar afgesloten is ; een dalen van het vocht door niets anders 

 dan door eene inkrimping van die lucht. Twee oorzaken nu kunnen 

 die uitzetting en inkrimping teweegbrengen. 



Ten eerste de warmte. Als de lucht in het vertrek of in den gang, 

 waar het "weerglas" hangt, warmer wordt, dan wordt het glas 

 met wat het bevat ook warmer, de lucht daarin zet zich uit en drijft 

 het water in de buis naar boven. Bij verkoeling krimpt die lucht in , 

 en het water daalt. Als dus niets anders dan warmte en koude hierop 

 invloed had , dan zou het weerglas als thermometer kunnen dienen en met 

 behulp van een schaal achter de buis den warmtegraad aanwijzen voor 

 de omgeving, waarin het zich bevindt. Maar het zou niets hiervan 

 kunnen voorspellen ; laat ons dit in gedachte houden. 



Geheel iets anders brengt evenwel, onafhankelijk van de warmte, de- 

 zelfde stijging en daling van het water teweeg. Als de drukking van 

 de buitenlucht vermindert , dan moet de lucht in het werktuig zich uit- 

 zetten en het water doen rijzen in de buis; vermeerdert die drukking, 

 dan moet dit water dalen. Als men dus de temperatuur van het weer- 

 glas onveranderlijk dezelfde kon doen blijven , dan zou het dienst 

 kunnen doen als barometer. 



Maar het een is even moeielijk, men zou bijna kunnen zeggen even 

 onuitvoerbaar, als het ander. Althans zooals men het werktuig ge- 

 woonlijk gebruikt , is het noch een barometer , noch een thermometer , 

 maar van beide heeft het iets. Als men er een barometer naast heeft 

 geplaatst, welnu dan kan het iets zeggen aangaande de temperatuur, 

 maar het zegt dit veel minder juist en veel minder duidelii'k dan de 

 thermometer dit doet. En vergelijkt men zijne aanwijzingen met die 

 van een daarnaast gehangen thermometer , dan kan het iets doen ken- 

 nen van de luchtdriikking en dus cenigermate en onvolkomen als ba- 



6* 



