100 COPEUNICUS EN KEPLER. 



Na de zon trok de maan wel het eerst de aandacht tot zich. Oois: 

 zg scheen zich om de aarde te bewegen, maar had daartoe minder tijd 

 noodig. Met eiken dag toch verachtert zij zich ongeveer 48 minuten. 

 Daar 48 minuten het dertigste gedeelte is van 24 uur, zoo heeft zij telkens 

 na verloop van 30 dagen weder denzelfden stand bereikt in betrekking tot 

 de zon. Dit tijdsverloop werd ook reeds door de oudste volken opgemerkt 

 en als tijdmaat aangenomen ; men noemde het eene maand. De eigen- 

 aardige lichtgestalten , waarin zich de maan achtereenvolgens voor ons 

 vertoont, moesten ook reeds by de eerste waarnemers worden opge- 

 merkt en tot het besluit leiden , dat de maan , evenals onze aarde , 

 uen donker lichaam is en het licht van de zon ontvangt , omdat alleen 

 de naar haar toegekeerde zijde verlicht is. 



Ook bij de sterren merkte men eene beweging op , die aan een ge- 

 regelden omloop der sterren om de aarde deed denken. 



Vele sterren toch ziet men , evenals zon en maan , aan den ooste- 

 lijken hemel boven den horizon verrijzen, langzaam klimmen, tot zij 

 in het zuiden den hoogsten stand bereiken en dan naar het westen 

 dalen , tot zij in den westelijken horizon zich aan ons oog onttrekken. 

 Andere zyn er , die in het noorden den laagsten stand hebben , naar 

 het oosten langzaam opklimmen, vervolgens hoog door het zuiden of 

 wel nagenoeg door het toppunt gaan, dan allengs naar het westen 

 afdalen en weder door het noorden gaan. Zij gaan dan voor ons niet 

 onder, maar bewegen zich om een punt, dat door eene vrij heldere ster 

 wordt aangewezen , welk punt de pool en de zeer nabij dit punt ge- 

 plaatste ster de poolster wordt geheeten. 



Bij nauwkeurige waarnemingen bemerkt men, dat deze omloop der 

 sterren of van het geheele stergewelf eenigszins spoediger plaats vindt 

 dan die der zon , en wel in 23 uren 56 minuten. Met eiken dag komen dus 

 de sterren 4 minuten aan de zon vooruit, dat in eene maand alzoo 2 

 uur bedraagt en in een jaar juist een geheelen dag. 



De verschillende glans der sterren en de eigenaardige groepeering, 

 waaronder zij zich aan ons vertoonen, gaven reeds vroeg aanleiding , dat 

 men ze , ten opzichte van den glans of het licht , in sterren van ver- 

 schillende grootte , ten opzichte van den betrekkeljjken stand, in groe- 

 pen of beelden onderscheidde. 



Onder dat groote aantal sterren, die men om den vasten en onver- 

 anderlijken stand , welken zij ten opzichte van elkander hebben , vaste 

 sterren heeft genoemd, vindt men er enkele, die zich daarvan onder- 



