COPERNICUS EN KEPLER. 101 



scheiden , doordien zy zich nu eens in het eene dan in een ander sterren- 

 beeld vertoonen. Daar er enkele zijn , die in glans de sterren der eerste 

 grootte evenaren of overtreffen, zoo kan het niet anders, of bij eene 

 aandachtige beschouwing des hemels moesten deze al spoedig in 't oog 

 vallen. De ouden kenden er vijf, die ook nog onder de haar door hen 

 gegeven namen van Mercurius , Venus , Mars , Jupiter en Saturnus 

 bekend zijn. 



Nauwkeurige waarnemingen deden geheel eigenaardige bewegingen 

 ten opzichte van deze hemellichamen kennen. Wel zien wy hen ook, 

 evenals de zon , de maan en andere sterren , in het oosten boven den hori- 

 zon verrijzen , in het zuiden haren hoogsten stand bereiken en in het 

 westen nederdalen; maar van den eenen doorgang door het zuiden tot 

 een volgenden besteden zij niet steeds denzelfden tijd. Een gevolg 

 hiervan is , dat zij zich ten opzichte van de vaste sterren bestendig 

 verplaatsen , en deze verplaatsing is zeer onregelmatig , zoodat zij nu 

 eens ten opzichte der sterren zich snel verplaatsen en op andere 

 tgden weder weinig of geene plaatsverandering ondergaan en als stil 

 schijnen te staan. 



Soms bewegen zij zich , vergeleken met de sterren , voorwaarts o± 

 in de richting van het westen naar het oosten , soms hebben zij eene 

 rugwaartsche beweging, van het oosten naar het westen. Zoowel rich- 

 ting als snelheid van beweging wisselen dus onregelmatig af en hebben 

 aanleiding gegeven , dat men aan deze sterren , in onderscheiding van de 

 vaste sterren , den naam van planeten of dwaalsterren heeft gegeven. 



Ten einde van deze onregelmatige beweging eene meer heldere voor- 

 stelling te geven , heb ik , in Fig. 2 , de baan afgebeeld , die de pla- 

 neet Jupiter in de jaren 1871 en 72 doorloopt. 



In het begin des jaars 1871 vertoonde zij zich in het sterrenbeeld 

 de Stier en had zij eene teruggaande beweging, die tot omstreeks half 

 Maart duurde. Gedurende deze beide maanden veranderde de planeet 

 weinig van plaats, begon nu eene tegengestelde richting in haren loop 

 aan te nemen en dus rechtloopend te worden. Hare snelheid nam nu 

 gedurende de maanden Mei tot Juli en Augustus steeds toe , doch begon 

 toen allengs te verminderen. Gedurende de maanden Juli, Augustus 

 en September bewoog zij zich in het sterrenbeeld de Tweelingen. Hare 

 snelheid nam nu merkelijk af en gedurende de maand October be- 

 vond zij zich in het sterrenbeeld de Kreeft , veranderde weinig van plaats 

 en kon schier stilstaande genoemd worden. Met half November werd 



